Milli habitus ve din: Medeni bilgiler ders kitabı üzerine tarihsel sosyolojik bir araştırma

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İlahiyat Fakültesi Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ENES YILDIZ

Danışman: Birsen Banu Okutan

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tezde erken Cumhuriyet döneminde milli habitusun kuruluşunda dinin rolü incelenmektedir. Çalışmada temel kaynak olarak Afet İnan'ın Medeni Bilgiler kitabı analiz edilmiş ve bu eser üzerinden milli habitusun mekânsal ve zamansal boyutları tartışılmıştır. Araştırmada öncelikle erken Cumhuriyet döneminde milliyetçilik ve din arasındaki ilişki ele alınmış, modernleşmenin ulus-devletin ideolojik temelleri üzerinden nasıl inşa edildiği değerlendirilmiştir. Bu bağlamda, Medeni Bilgiler kitabında milli-dini habitusun nasıl kurulduğu analiz edilmiştir. Bulgular sonucunda milli habitusun etno-seküler bir zeminde kurgulandığı ve dinin sivil din olarak işlediği görülmüştür. Sonuç olarak, bu çalışma erken Cumhuriyet döneminde milli habitusun din ile kurduğu ilişkinin, ulusal kimliğin inşasında kritik bir rol oynadığını ortaya koymaktadır.