Türkiyeli Kürtlerin etnik kimlik statülerinde yaşanan farklılaşmanın değer aktarım süreçleriyle olan ilişkisinin incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Edebiyat Fakültesi Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2015
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYDIN BAYAD
Danışman: SEVİM CESUR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmanın temel amacı; Türkiye'de, sosyal ve politik dönüşümlerin makro düzeyde yaratacağı kültürel dönüşümler sonucu, insanların değer sistemleri ve sosyal kimliklerinde meydana gelen değişimleri Kürtler bağlamında incelemektir. Umaña-Taylor, Yazedjian ve Bacama-Gomez (2004) tarafından geliştirilen Etnik Sosyalleşme Modeli kapsamında, Türkiyeli Kürtlerin etnik kimlik statüleri belirlenmiş; kültürlerarası psikoloji alan yazınında Schwartz (1992) tarafından geliştirilen Değerler Yaklaşımı'na göre de değer öncelikleri tespit edilmiştir. Modernizasyon teorisi (Inglehart ve Baker, 2000) varsayımları doğrultusunda; değerler ile etnik kimlik statülerinin birbirileri üzerinde ne derece etkili olduğu incelenmiştir. Araştırma için yaşları 18 ile 57 arasında değişen 235 (67 kadın, 165 erkek) kişiye, gönüllülük esasına göre, çevrimiçi anket sistemleri aracılığıyla ya da elden ulaşılmıştır. Katılımcılara Demografik Bilgi Formu, Etnik Kimlik Ölçeği, Ailevi Etnik Sosyalleşme Ölçeği, Kolektif Benlik Değeri Ölçeği ve Portre Değerler Anketi uygulanmıştır. Bulgulara göre Türkiyeli Kürtlerin değer öncelikleri yaş, etnik kimlik ve politik görüş tanılamalarına göre farklılaşmaktadır. Ayrıca demografik değişkenlerden bağımsız olarak; Kürtlerin değer öncelikleri kişisel ve grup düzeyinde de farklılaşmaktadır. Etnik kimlik statüleri başarılı yönünde arttıkça; Yeniliğe Açıklık ve Öz Aşkınlık değer boyutları artmakta; Öz Genişletim ve Muhafazacı Yaklaşım değer boyutları ise statülere göre değişmemektedir. Araştırmanın demografik değişkenler ile değer öncelikleri arasındaki ilişkiye dair sonuçları, materyal değerlerin post materyal değerlere doğru değişimi üzerinden tartışılmıştır. Grup düzeyinde elde edilen değer öncelikleri ise sosyodemografik değişkenlerden bağımsız bir şekilde Türkiye bağlamında üretilen Kürt ve Kürtlük sosyal temsillerinin belirleyiciliğine bağlanmıştır. Son olarak, kentleşme ve modernizasyon sonucunda insanların değer kaybı yaşayarak kimliklerini daha fazla önemsemeye başladıkları varsayımı desteklenmiştir. Anahtar kelimeler: Etnik Sosyalleşme, Değerler, Modernizasyon, Kürtler