Uygulamada çocuk yargılaması: İstanbul Anadolu Adliyesi Çocuk Mahkemelerinde dosya incelemesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Hukuk Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2015

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SALİHA MERVE KAYA

Danışman: Haydar Burak Gemalmaz

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Çalışmamızda; Türk hukukunda çocuk adalet sisteminin, suça sürüklenen çocuklar açısından etkinliği araştırılmıştır. Suça sürüklenen çocukların kolluk ile karşılaşmasından mahkemenin hükmüne kadarki süreçte çocuğun haklarının korunup korunmadığı özellikle çocuğun yüksek yararı ve adil yargılanma hakkı kapsamında değerlendirilmiştir. Uygulamayı yakından görebilmek için İstanbul Anadolu Adliyesi çocuk mahkemelerinde yüz dava dosyası incelenmiştir. Bu inceleme, sistemi bir bütün olarak görmemizi ve Türk hukuk mevzuatı ile uygulamanın karşılaştırılmasını sağlamıştır. Suça sürüklenen çocukların yargılanmasına ilişkin dosyalardan çıkarttığımız tüm veriler, tezin ana çerçevesini oluşturmuştur. Tezdeki tüm başlıklar; mevzuat, uygulama ve ulusalüstü insan hakları hukuku normları ekseninde açıklanmaya çalışılmıştır. Çalışmamızda, Türkiye'de çocuk adalet sistemindeki mevzuat ve uygulamanın ulusalüstü insan hakları hukuku normları ile ilişkisi incelenmiş olup, Yargıtay kararlarından da yararlanılmıştır. Çocuk adalet sisteminde önemli bir yere sahip olan sosyal inceleme raporları (SİR), çocuklara verilen tedbirler ve yargı kararları, çalışmamızda ele aldığımız diğer başlıklardır. Gerçekleştirdiğimiz yüz yüze görüşmelerde çocuk adalet sistemine ilişkin olarak değerli görüşlere de yer verilmiştir. Konunun daha iyi anlaşılması adına, incelenen dava dosyalarından çıkarılan bazı veriler grafik şeklinde verilmiştir. Çalışmamızın sonucunda, Türk hukuk sisteminin suça sürüklenen çocukların haklarını etkileyen hususlar tespit edilmiş olup, her konu başlığı altında söz konusu eksikliklere ilişkin öneri ve tavsiyelerde bulunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Çocuk Adalet Sistemi, Ulusalüstü İnsan Hakları Hukuku Normları, Çocuk Koruma Kanunu, Çocuk Mahkemeleri, Sosyal İnceleme Raporları, Suça Sürüklenen Çocuklara Uygulanan Tedbirler