Osteogenezis imperfekta olgularında ağız diş sağlığı bulguları ve genotip ilişkisinin araştırılması


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Aziz Sancar Deneysel Tıp Araştırma Enstitüsü Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: KÜBRA DEMİR

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Güven Toksoy

Eş Danışman: Elif Bahar Tuna İnce

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Osteogenezis İmperfekta (Oİ), Kollajen Tip 1'in biyosentez aşamalarında hataya yol açabilen farklı düzeydeki genomik değişimler sonucu ortaya çıkan tekrarlayan kemik kırıkları, mavi sklera, skolyoz, gevşek eklemler, işitme kaybı, diş anomalileri ile karakterize, kemiğin sık görülen genetik bir bağ dokusu hastalığıdır. Oİ olguları diş hekimliği literatüründe ağız diş bulguları açısından eski 4 tip içeren klinik sınıflandırma ile değerlendirilmektedir. Bu çalışmada, Oİ olguları detaylı intra-oral muayene buguları, genel klinik muayene bulguları ile kollajen ve nonkollajen genler açısından değerlendirilmiştir. Çalışmada yaptığımız protein modellemeleri de Oİ'nin genetik temelini daha kapsamlı bir şekilde anlamak için önemlidir. Kollajen ve nonkollajen genlerin Oİ patogenezindeki rolünü araştırarak, diş hekimliği literatürüne yeni bir perspektif sunulması hedeflenmiştir. Olguların klinik genetik bulguları ve ağız-diş bulguları kendi içinde istatistiksel olarak değerlendirilmiştir, ayrıca bulgular literatür ile karşılaştırılmıştır. Yapılan çalışmada yanlış anlamlı COL1A1/COL1A2 varyantları ile dentinogenezis imperfekta (Dİ) arasında sınır değerde anlamlılık tespit edilmiştir. Spearman korelasyon analizinde; Dİ- missense tip varyantlar, bülböz taç şekilli kuron- kök varyasyonları, mine hipoplazisi- dens evaginatus (DE), taurodontizm- kök varyasyonları, orta yüz hipoplazisi-azalmış overjet, orta yüz hipoplazisi- azalmış overbite, derin damak kubbesi- COL1A1 arasında pozitif korelasyon olduğu saptanmıştır. Çalışmamız, Oİ gibi bazı özgün klinik durumların anlaşılmasında, diş hekimliği ve tıbbi genetik disiplinleri arasındaki multidisipliner çalışmanın gerekliliğini göstermesi bakımından önem taşımaktadır. Diş hekimliğinde Oİ olguları ağız diş bulgularının detaylı olarak değerlendirildiği bu çalışmada elde edilen sonuçların gelecekteki araştırmalara katkı sağlaması beklenmektedir.