Jane Eyre Örneği İle Metinlerarası İlişkilerde Çevirmen Görünürlüğü


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Edebiyat Fakültesi Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Aylin Özlem Sürer

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Nejdet Neydim

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma, yazınsal metinlerdeki metinlerarası unsurların çevirisinin ve yan metinlerin üzerinden çevirmen görünürlüğünün izlerini sürmeyi amaçlamaktadır. Vaka incelemesi olarak İngiliz yazar Charlotte Brontë'un Jane Eyre eseri seçilmiştir. Eser, yazarın hayatına ve yazıldığı dönemin toplumsal özelliklerine dair birçok gönderme barındırmaktadır. Çeşitli dinsel, edebi, kültürel ve mitolojik anıştırmaların bulunduğu bu eser, barındırdığı metinlerarası ögeler dolayısıyla çalışmanın vaka çalışmasında incelenmek üzere seçilmiştir. Çalışmanın ilk üç bölümünde kuramsal çerçeve tanıtılarak, sırasıyla yazın çevirisi, çevirmenin görünürlüğü/görünmezliği ve metinlerarasılık kuramları tartışılmıştır. Bu bağlamda, çevirmen görünmezliği ve metinlerarasılık kuramları kuramsal çerçevenin temelini oluşturmaktadır. Dördüncü bölüm ise çalışmanın bütüncesini oluşturan metinlerin incelenmesine ayrılmıştır. Bu bölümde, öncelikle metinlerarası ilişkilerin gözlemlendiği anıştırma ve alıntıların çevirilerine çevirmen görünürlüğü açısından yaklaşılmış, daha sonra da çevirmen görünürlüğünün doğrudan ve somut olarak saptanabildiği önsöz, kitap kapağı ve çevirmen notları gibi iç yan metinler ile söyleşiler ve çevirmen bloğu gibi dış yan metinler incelenmiştir. Bu çalışmada yapılan incelemelerde betimleyici bir yaklaşım izlenmiştir.