FOSFAT ÇÖZÜCÜ BAKTERİLERLE MUAMELE EDİLMİŞ TOPRAĞIN BİTKİ BÜYÜME ve GELİŞİMİ ÜZERİNE ETKİSİ


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Fen Fakültesi, Biyoloji Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Celal Doruk Arıcı

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Nihal Gören Sağlam

Eş Danışman: Elif Özlem Arslan Aydoğdu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bitkiler, sesil organizmalar oldukları için besin ihtiyaçlarının büyük bir çoğunluğunu topraktan karşılarlar. Ancak, fosfor (P), azot (N), potasyum (K), kalsiyum (Ca) gibi makro bitki besin elementleri, toprakta başka elementlerle bileşikler oluşturarak, bitkilerin bunları bünyelerine alabilecekleri formlara dönüşemezler. Bu nedenle, bitkilerin gerekli besin elementlerini alabilmesi için, mikroorganizmaların toprakta bulunan bu elementlerin bileşiklerini çözerek bitkiler için alım açısından uygun formlara dönüştürmesi büyük önem taşımaktadır. Tezin amacı da, bu mikroorganizma-besin etkileşimlerinin bitki büyümesine olan katkılarını incelemektir. Bu çalışmada farklı iki ilden toplanan bitki kökleri materyal olarak alınmıştır. Bitki köklerinden yapılan izolasyon sonucunda 227 bakteri suşu elde edilmiştir. Elde edilen bakterilerin inorganik fosfatı çözücü aktivitelerini belirlemek için NBRIP katı besiyeri kullanılmış ve 70 bakteri suşu pozitif sonuç vermiştir. Azot fikse eden bakteri suşlarını belirlemek için sıvı Jensen besiyeri kullanılmış ve 93 bakteri suşu pozitif sonuç vermiştir. Potasyum çözücü aktivitelerini belirlemek için katı Aleksandrov besiyeri kullanılmış ve 58 bakteri suşu pozitif sonuç vermiştir. Kalsiyum çözücü aktivitelerinin belirlenmesi için katı YDC besiyeri kullanılmış ve 58 bakteri suşu pozitif sonuç vermiştir. Siderefor üretim aktivitelerini belirlemek içinse katı CAS-Agar besiyeri kullanılmış ve 134 bakteri suşu pozitif sonuç vermiştir. Bu biyokimyasal testler sonucunda 9 tane bakteri tüm biyokimyasal testlerde pozitif sonuç vermiştir. Pseudomonas baetica, Microbacterium testaceum, Stutzerimonas stutzeri, Pseudomonas reinekei, Staphylococcus warneri, Pseudomonas rhizosphaerae, Pseudomonas germanica, Microbacterium sp., Staphylococcus equorum olarak tanımlanan bu bakteriler önce Cross Streak Plate testine tabi tutularak aralarında rekabet ilişkisi olup olmadığı incelenmiş gözlemlenmiş ve sonrasında buğday yetiştirme deneylerinde kullanılmışlardır. Bitki yetiştirme deneyleri sonucunda çimlenme %97,77'lik bir yüzde ile S. warneri, boy uzunluğu ölçüm testinde ortalama 35,66 cm ile S. equorum, taze ağırlık ölçümü testinde ortalama 0,3236 g ağırlık ile P. germanica, kuru ağırlık ölçüm testinde ortalama 0,03404 g ağırlık ile P. germanica, klorofil -karotenoid testinde de S. warneri suşları en iyi sonuçları vermişlerdir.