Bulanık hedef programlama yaklaşımının araç rotalama problemine uygulanması


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme Fakültesi Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2014

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SELEN ÇELİKKANAT FİLİZ

Danışman: Ergün Eroğlu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Çok amaçlı karar alma yaklaşımlarında en çok kullanılan programlama tekniklerinden biri hedef programlamadır. Hedefler karar verici tarafından belirlenmekte ve bu hedefler doğrultusunda çözüm aranmaktadır. Gerçek hayat problemlerinde bu hedeflerin ve kısıtların kesin olarak belirlenmesi her zaman mümkün olamamaktadır. Bu gibi durumlarda bulanık hedef programlama yaklaşımı kullanılarak çözüm yapılabilmektedir. Araç Rotalama Problemi, bir veya birkaç depodan, belirli müşterilere ürün dağıtımı veya toplanması olarak tanımlanır. Araç Rotalama Problemi gerçek hayatta kullanılan sistemler için modellemede de kullanılan önemli bir dağıtım problemidir. Bu çalışmada bulanıklık çerçevesinde en iyi karar vermeyi sağlayan yaklaşımlardan biri olan bulanık hedef programlama yaklaşımının kapasite kısıtlı araç rotalama problemi üzerinde uygulanabilirliğini incelenmiştir. Birinci bölümde, bulanık kümeler ve bulanık doğrusal programlama açıklanmıştır. Bulanık doğrusal programlama modellerindeki çözüm yaklaşımlarından kısaca bahsedilmiş, bulanık hedef programlamadaki birçok yaklaşımın temelini oluşturan Zimmermann yaklaşımı ayrıntılı olarak ele alınmıştır. İkinci bölümde hedef programlamanın yapısından bahsedilerek bulanık hedef programlamaya geçiş yapılmıştır. Bulanık hedef programlama ve bulanık hedef programlamada kullanılan yaklaşımlar açıklanmıştır. Üçüncü bölümde ise araç rotalama probleminden bahsedilerek bulanık talepler altında araç rotalama probleminin çözülebilmesi için bir bulanık hedef programlama yaklaşımı önerilmiştir. Ele alınan araç rotalama probleminde, bir fabrikadan çok sayıdaki toptancıya mal dağıtımı aynı kapasitedeki araçlarla yapılmaktadır. Talep miktarları yaklaşık değerler (bulanık) olarak dikkate alınmıştır. Önerilen model, örnek sayısal veriler üzerinde uygulanmıştır. Sonuçlar The Genaral Algebraic Modeling System (GAMS) programı kullanılarak elde edilmiş ve elde edilen sonuçlar değerlendirilmiştir. Anahtar Kelimeler: Bulanık Hedef Programlama, Araç Rotalama Problemi, Bulanık Kümeler, Hedef Programlama