Çocuğun soybağını değiştirme veya gizleme suçu (TCK m. 231/1)


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Hukuk Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SABAH MİNE CANGİL

Danışman: Sertaç Işıka

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun Topluma Karşı Suçlar başlıklı üçüncü kısmı altında Aile Düzenine Karşı Suçlar isimli sekizinci bölümünde 231. maddenin birinci fıkrasında düzenlenen çocuğun soybağını değiştirme veya gizleme suçu teorik temelleri ve uygulamaya yönelik boyutlarıyla kapsamlı bir biçimde incelenmiştir. Birinci bölümde, soybağı kavramı ayrıntılı olarak açıklanmış; çocuk kavramı, soybağı perspektifinden değerlendirilmiş ve çocuğun soybağının korunmasına ilişkin düzenlemelere yer verilmiştir. Soybağının kurulma yolları incelenmiş; kişisel durum sicilleri ve nüfus kayıt sisteminin işleyişi ile soybağı ilişkisi açıklığa kavuşturulmuştur. Çocuğun soybağını değiştirme veya gizleme suçunun tarihsel gelişimi, 765 sayılı mülga Türk Ceza Kanunu'ndaki ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'ndaki düzenlemeler karşılaştırılarak ikinci bölümde değerlendirilmiştir. Bu bölümde, ayrıca, suçla korunan hukuki değer, suçun unsurları ve kusurluluğa değinilmiştir. Üçüncü bölümde ise, suçun özel görünüş biçimleri ayrıntılı bir biçimde ele alınmıştır. Ayrıca yaptırım, dava zamanaşımı, muhakemeye ilişkin kurallar ve soybağının DNA analizleri ile tespiti değerlendirilmiştir. Öte yandan, TCK m. 231/1'de düzenlenen suçun üremeye yardımcı tedavi uygulamaları ve taşıyıcı annelik ile ilişkisi ortaya konulmuş; suçun önlenmesine yönelik bebek kutusu, anonim ve gizli doğum gibi uygulamalar aktarılmış ve bu uygulamaların Türk hukuk sistemi bakımından uygulanabilirliği tartışmaya açılmıştır. Anahtar Kelimeler: soybağı, çocuğun soybağını değiştirme, çocuğun soybağını gizleme, aile düzenine karşı suçlar, kişisel durum, nüfus sicili, DNA analizi, bebek kutusu, anonim doğum, gizli doğum