Türk Borçlar Hukukunda yenileme (Tecdit - Novatio)

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Hukuk Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2014

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: IŞIK ÖNAY

Danışman: Baki İlkay Engin

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Yenileme Türk Borçlar Kanunu'nun 133 ve 134. maddelerinde borcu sona erdiren bir hal olarak düzenlenmiştir. Özetle mevcut bir borcun sona erdirilerek yerine bir yenisinin kurulması olarak tanımlanabilecek yenilemenin kökleri Roma hukukuna dayanmaktadır. Roma hukukunda önemli rol oynayan yenilemenin, modern borçlar hukukundaki yeri oldukça tartışılır hale gelmiş; müşterek hukukta yenilemenin hukuki niteliği üzerine yapılan tartışmalar, günümüzde yenilemeyi karanlık ve anlaşılamayan bir kavram haline getirmiştir. Bu karanlık kavramın aydınlatılması amacıyla kaleme alınan bu çalışmada öncelikle yenilemenin tarihi gelişimi ve modern hukuk sistemlerindeki yeri incelenmiş; ardından hukuki niteliği, şartları ve hukuki sonuçları üzerine açıklamalar yapılmıştır. Tezin son bölümü ise yenilemenin, değiştirme sözleşmesi, sulh sözleşmesi, borç ilişkisinde taraf değişikliği yapan sözleşmeler, ibra ve ifa yerine edim ile karşılaştırılmasına ayrılmıştır. Buna ek olarak, uygulamada ve öğretide isim benzerliği nedeniyle zaman zaman yenileme ile karıştırılan işlemlere dikkat çekilmiş ve bunların hukuki niteliğine ilişkin açıklamalar yapılmıştır. Son olarak da bütün bu açıklamaların ışığında yenilemenin borçlar hukukundaki yeri ve işlevine ilişkin genel bir değerlendirmeye yer verilmiştir. Anahtar Kelimeler: Yenileme, tecdit, novatio, yenileme iradesi, ifa yerine edim, sulh sözleşmesi.