Dijital Video İzleme Platformlarının İzleyici ve Prosumer Perspektiflerinden Niteliksel Olarak Karşılaştırılması ve Analizi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, GENEL GAZETECİLİK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: İpek Kesici
Danışman: Güven Necati Büyükbaykal
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:İzleyiciyi anlamak, iletişim çalışmaları için her zaman önemini koruyan bir alan olmuştur. Günümüzde kullanılan dijital teknolojilerle beraber, izleyici etkileşimli bir rol kazanarak prosumer'a dönüşmüştür. Bu dönüşüm; tekniğin gelişmesi, kullanıcı üretimli içeriklerin artması, medyayla bütünleşik yaşantılarımızın olması, bireylerin motivasyonlarının kapsayıcı bir şekilde ele alınması ihtiyacını doğurmuştur. Belirtilen ihtiyaç doğrultusunda, izleyici ve prosumer'ların sıklıkla tercih ettikleri Instagram, YouTube ve TikTok platformlarına dönük düşünce ve motivasyonlarını kavramak önemli hale gelmiştir. Araştırma kapsamına alınan platformların kullanıcı kitlesindeki, teknik alt yapısındaki, tasarımındaki farklılıkların izleyici ve prosumer için anlamlı olduğu düşünülmüştür. Bu sebepten araştırmada platformlar hem teknik hem de içerik anlamlarında izleyici ve prosumer perspektifinden izleyici ve medya psikolojisi literatüründen istifade edilerek karşılaştırılmıştır. Bireylerin dijital video izleme platformlarına dönük geliştirdikleri motivasyonlar, ilgili platformlarla kurdukları ilişkiler bağlamında tartışılmıştır. Bu tartışma, izleyicilerin ve prosumer'ların deneyimleri kapsamında ele alınmış, deneyimlerindeki benzerlikler ve farklılıklar tespit edilmiştir. Belirtilen farklılık ve benzerlikler oluşturulan kategoriler ve kodlarla analiz edilerek yöntemsel olarak sunulmuştur. Araştırma, ilgili platformlarda izleyici olan ve içerik üreten katılımcıların dijital varlıklarının gündelik hayat ile ilişkisini olduğunu ve duygudurum değişimleri ile kullanım motivasyonlarının bağlantılı olduğunu tespit etmiştir. Anahtar Kelimeler: Instagram, YouTube, TikTok, İzleyici, Prosumer, Gündelik Hayat, Motivasyon, Duygudurum