Sürdürülebilir kentlere dönüşümde sosyal kabullenmenin rolü: İstanbul büyükşehir örneği


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Mimarlık Fakültesi Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ZELİHA GÖKÇAY

Danışman: Mete Başar Baypınar

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları, enerji kullanımının yaygınlaşması ve toplumsal alanda kabulü için önemli bir sorundur. Sosyal kabul, yeni ürün ve teknolojilerin pazara girişi ile bu alandaki politikaların başarılı bir şekilde kullanılması için kritik öneme sahiptir. Rüzgâr enerjisinin yaygınlaşması ve sosyal kabullenmesi ile ilgili zengin edebiyatın aksine, güneş enerjisinin sosyal kabulü literatürde daha az dikkat çeken konu olmuştur. Kamuoyu yoklamaları, güneş enerjisinin yüksek düzeyde sosyo-politik kabul uyarısı ve diğer elde edilen enerji kaynaklarına göre daha fazla tercih edildiğini göstermektedir. Ancak bu kabulün, teknolojik gelişmelerin geniş çapta yayılmadıkça devam edip etmeyeceği belirsizdir. Bu tez, İstanbul işletiminde elde edilen enerji uygulamalarından biri olan güneş enerjisi projelerinin sosyal kabulünü birincil kaynağı üzerinden inceleyerek elektrik teknolojilerinin yaygınlaşmasına dair literatürden yararlanmayı amaçlamaktadır. Çalışma, psikolojik teoriler ve ampirik teknolojiyi kabule dayanan sosyal kabullenme çerçevesini barındırır. Bu çerçeveye dayanarak İstanbul'da nihai kullanıcıların güneş enerjisi teknolojilerini kabul etmesine yönelik tutum, sosyal normlar, algılanan davranışsal kontrol ve kişisel normlara dayalı faktörlere ilişkin birincil, özgün unsurlar toplanmıştır. Çalışma kapsamındaki verilerin algılanan maliyetler, riskler ve faydalar, tabi oldukları kişisel sosyal normlar ve güneş enerjisi sistemlerini kabul etmemenin olumsuz sonuçlarının değerlendirmelerinde olmalarının; güneş enerjisi sistemlerini kabul edip kabullenmemelerini inceledikleri analizler ile ortaya konulmuştur. Sonuçlar, güneş enerjisi sistemleri konusunda toplumsal kabul ve bakış açısının önemli olduğunu ve genel olarak grubun literatürdeki diğer araştırma sonuçlarıyla uyumlu olduğunu göstermektedir.