Kur'an'da ashab kavramı ve kıssaları


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İlahiyat Fakültesi Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AHMET YASİN DİKMEN

Danışman: Necmettin Gökkır

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Kur'ân-ı Kerim'de Ashâb Kavramı ve Kıssalarını konu edindiğimiz tezimiz giriş, üç ana bölüm ve sonuç olmak üzere beş bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde araştırmanın konusu, kapsamı, amacı, konuyla alakalı literatür değerlendirmesi, yöntemi ve ana kaynakları genel olarak değerlendirildi. Birinci bölümde "ashâb" kavramı ve yakın anlamlıları olan "kavm" ve "ümmet" kavramlarının semantik açıklaması, Kur'ân-ı Kerim'de hangi anlamda kullanıldıkları âyetlerden örnekler verilerek incelendi. İkinci bölümde Kur'ân-ı Kerim'de dünya hayatındaki Ashâb kıssaları, Hicaz bölgesi ve dışı olmak üzere iki başlık altında sınıflandırılarak bu kıssaların temel özellikleri, muhataplarına verdiği mesajlar tefsir kaynaklarından tespit edilerek incelenmiştir. Üçüncü bölümde de Ahiret hayatındaki Ashâb kıssaları incelenmiştir. Çalışmada Ashâb kıssalarından kimlerin kastedildiği, temel özellikleri, evrensel mesajları, âyetler ekseninde rivayet, dirayet, modern dönem tefsirlerinden incelenerek ortaya konulmuştur. Bu üç ana bölümde kıssalar toplumsal olarak kategorize edilmiş, içerik türleri açısından incelenerek kavm kıssalarından farklı olarak "ashâb kıssaları" şeklinde yeni bir kavram ortaya çıkmıştır. Sonuç bölümünde ise çalışma genel olarak değerlendirilmiştir. Anahtar Kelimeler: Kur'an, Kıssa, Ashâb, Kavm, Ümmet.