JAK2V617F mutasyonunun altın nanoflares kullanılarak tespiti
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Aziz Sancar Deneysel Tıp Araştırma Enstitüsü Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2014
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ERHAN APTULLAHOĞLU
Danışman: Selçuk Sözer Tokdemir
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:ÖZET Aptullahoğlu, E. JAK2V617F Mutasyonunun Altın Nanoflares Kullanılarak Tespiti. İstanbul Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Genetik ABD. Yüksek Lisans Tezi. İstanbul. 2014 Amaç. Miyeloproliferatif Neoplaziler (MPN) oldukça sık görülen ve ölümle sonuçlanan hastalıklardır. JAK2V617F mutasyonu, yaklaşık olarak PV'lerin % 95 inde, ET ve PMF'lerin % 60'ında saptanmıştır. Bu sebeple mutasyonun tespiti, hastalıkların tanısı için temel kriterdir. Ayrıca JAK2V617F ekspresyon seviyesindeki değişimlerin tespit edilebilmesi hastalığın seyri ve tedaviye yanıt açısından önemlidir. Gen ekspresyon analizinde kullanılan geleneksel yöntemler lize veya fikse hücreler üzerinden gerçekleştirilmesi yönünden sınırlı bir teknolojiye sahiptir. RNA'ları direkt olarak canlı hücrede ve tek hücre bazında tespit edebileceğimiz bir yöntem mevcut araştırmalara üstünlük sağlayacaktır. Bu amaç doğrultusunda, yakın zamanda geliştirilen "altın nanoflares" teknolojisini kullanarak JAK2V617F mutasyonunun canlı hücrelerde tespitini hedeflemekteyiz. Bu çalışmadaki hipotez; "MPN'lerde oldukça sık görülen JAK2V617F mutasyonu, canlı hücrelerde mutasyon tespitini mümkün hale getiren bir yöntemle tespit edilebilirse, geleneksel yöntemlere göre bazı avantajlar sağlar." Bu hipotezi ispatlamak için JAK2V617F mutasyonuna özel altın nanoflares, hücre soylarında ve hasta mononükleer hücrelerinde kullanılarak etkinliğinin ölçülmesi amaçlandı. Yöntem. Altın nanoflares problarının hücreler üzerindeki etkilerini anlamak amacıyla JAK2V617F mutasyonunu homozigot formda taşıyan HEL ve heterozigot formda taşıyan SET-2 hücre soyları ile JAK2V617F mutasyonunu taşımadığı bilinen K562 hücre soyu kullanıldı. Bu ön çalışmadan sonra Polisitemia Vera (PV) hastalığı tanısı konmuş 4 gönüllüden alınan periferik kan mononükleer hücreleri fikol gradient yöntemiyle toplandı. Hücre soyları ve hasta mononükleer hücrelerinde iki aşamalı allel spesifik PZR yöntemiyle JAK2V617F mutasyonuna bakıldı. Hasta mononükleer hücrelerinde mutant ve/veya yabani tipte olduğu altın nanoflares probları kullanılarak tespit edilen hücre populasyonları hücre ayırıcı ile ayrılarak RNA izolasyonu yapıldı. RNA'dan cDNA sentezlendi ve qRT-PZR yöntemiyle LightCycler 480 cihazı kullanılarak JAK2V617F ekspresyon analizi yapıldı. Bulgular. HEL hücre soyunun JAK2V617F mutant allelleri homozigot formda taşıdığı, K562 hücre soyunun ise JAK2V617F bakımından yabani tipte olduğu altın nanoflares deneyleriyle gösterilmiştir. SET-2 hücre soyunda yapılan deneylerde ise sonuç alınamamış, altın nanoflares problarının hücre içine alınamadığı düşünülmüştür. 4 PV hastasına ait periferik kan mononükleer hücrelerinde JAK2V617F mutasyonuna spesifik problar aracılığı ile hücre ayrımı yapılmış, mutant ve yabani tip hücre grupları arasındaki ekspresyon farkı gerçek zamanlı kantitatif RT-PZR ile desteklenmiştir. İki aşamalı allel spesifik PZR'de hasta-1, hasta-2 ve hasta-4'ün JAK2V617F mutasyonu bakımından tamamen mutant olduğu, hasta-3'ün ise mutant ve yabani tip allelleri birlikte taşıdığı görülmüştür. Sonuç. Literatürde ilk kez bir mutasyonun altın nanoflares ile tespiti yapılmıştır. Canlı hücrelerde JAK2V617F mutasyonunun tespiti için altın nanoflares problarının kullanılabileceği gösterilmiştir. Yöntemin mevcut yöntemler kadar hassas olma potansiyeli vardır. Çünkü analiz için kullanılan akım ölçer cihazı tek hücre bazında tespit yapabilmekte ve mutasyon taşıyan hücreyi seçme imkanı sağlamaktadır. Kullandığımız yöntem diğer birçok yönteme göre daha az iş yükü ve daha düşük maliyet gerektirmesi yönüyle de mevcut yöntemlere avantaj sağlayabilir. Sonuç olarak bu çalışma tanı veya fonksiyonel amaçlı kullanılan tekniklere avantaj sağlamaktadır. Anahtar Kelimeler: Miyeloproliferatif Neoplazi (MPN), Janus Kinaz 2(JAK2), Mutasyon, Nanopartikül, Nanoflare. Bu çalışma, İstanbul Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Birimi tarafından desteklenmiştir. Proje No: 39759 Ayrıca bu çalışma Türkiye Bilimsel Ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK) tarafından desteklenmiştir. Proje No: 111S173