Türkiye'de Kadavra Organ Temini Yönetim Sürecine Yönelik Bir Model Önerisi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme Fakültesi Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2016

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Meltem YILDIZ

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Ahmet TÜREL

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Organ naklinin amacı, organ yetmezliği nedeniyle yaşam kalitesi düşmüş ve yaşamın sonuna gelmiş hastaların hayatlarını kurtarmak, yaşam süresini ve yaşam kalitesini artırmaktır. Çalışmamızda dünyada uygulanan İspanya modeli, Amerika Birleşik Devletleri modeli ve Eurotransplant modeli olan organ nakli yönetim sistemleri incelenmiştir. Bu sistemleri uygulayan ülkeler ve ülkemizin bir milyon nüfus başına düşen donör sayısı, organ nakli bekleyen hasta sayısı, beklerken hayatını kaybeden hasta sayısı, kadavra donör, canlı donör ve organ nakli sayıları değerlendirilmiştir. Bu çalışma dört bölümden oluşmaktadır birinci bölümde organ nakliyle ilgili genel bilgilendirmeler ve dünyada uygulanan organ nakli yönetim modellerine yer verilmiştir. İkinci bölümde Türkiye'de uygulanan organ nakli yönetim sistemi anlatılmış, üçüncü bölümde 2007 ve 2014 yılları arasında dünyada ve Türkiye'deki organ nakli verileri incelenmiş ve dördüncü bölümde ülkemiz için kadavra organ teminini arttırmaya yönelik bir model önerilmiştir. Çalışmamızda kaynak taraması tekniği esas alınmış olup bunun yanında resmi yazışmalar yoluyla dünya ve Türkiye'deki istatistik verilerine ulaşılmıştır. Çalışmanın sonucunda ülkemizdeki durumun gelişmiş ülkelerin çok gerisinde olduğu ve bu ülkelerde organ naklinin çoğunluğu kadavradan karşılanırken ülkemizde kadavra azlığından dolayı canlıdan karşılandığı görülmüştür. Bu çalışmada kadavradan organ bağışını arttırmak için bekleme listelerinin düzenlenmesi, toplum bilincini oluşturmaya yönelik faaliyetler ve denetim başlıkları altında bir model önerilmiştir.