Senûsî Akaidinde Aklî Hükümler

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İlahiyat Fakültesi Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: RÜMEYSA PİŞKİN

Danışman: Muhammed Yuşa Yaşar

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Mağrib'de Eş'arî geleneğinin yayılmasına öncülük eden isimlerden biri olan Muhammed b. Yûsuf es-Senûsî, kelâma dair kaleme aldığı eserlerinde aklî hükümleri merkeze aldığı bir tasnif anlayışı benimsemiş ve bu bağlamda eserlerini telif etmiştir. Senûsî ilk dönemden itibaren akıl tarifi içerisinde geçmekte olan aklî hükümleri eserlerine mukaddime olarak taşımış ve aklî hükümlere kelâm kitaplarının mukaddimesinde yer vermekle beraber makâsıd ve mebâdî tasnifinde de etkin bir şekilde bu hükümleri kullanmıştır. Bu çalışma, Senûsî'nin benimsediği bu özel tasnif yönteminin temelinde aklî hükümleri kelâmî makâsıd için nasıl tasavvurî mebâdîden kabul ettiğini ve aklî istidlâl bakımından yine bu hükümlerden nasıl istifade ettiğini incelemektedir. Bu ise öncelikle Senûsî öncesi Eş'arî geleneğinde aklî hükümlerin akıl tarifi içerisindeki tarihî serüveninin araştırılması ve aklî hükümlerin kelâm ilmindeki yeri ve ehemmiyetinin incelenmesi sonrasında Akâidü's-Senûsî kitaplarına dair yapılan araştırma ve incelemeler neticesinde gerçekleştirilmiştir.