İstanbul, Haliç’de Abiyotik Faktörlerin Zooplanktonun Mevsimsel Değişimi Üzerine Etkileri


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2010

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Zeynep Dorak

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Meriç ALBAY

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Haliç, Osmanlılar döneminde en çok bilinen dinlence - eğlence yeri, su ürünlerinin bol olduğu, deniz ve kara ulaşımına uygunluğu, çok kullanışlı bir iç liman olma özelliğinde iken 20. yüzyılın ortalarından itibaren etkisi belirginleşen endüstrileşme ve nüfus artışına dayalı kirlilik problemleri yüzünden bu niteliklerini yitirmiştir.Bu çalışmada bir yandan Karadeniz ve Akdeniz suyu ile diğer yandan da İstanbul'un su kalitesi bakımından 4. Sınıf su özelliğinde olan Alibeyköy ve Kağıthane dereleri ile beslenen Haliç (İstanbul) zooplanktonu üzerine abiyotik faktörlerin etkisi araştırılmıştır. Ayrıca abiyotik faktörler ile eşzamanlı olarak ölçülen diğer su kalitesi parametrelerinin baskın zooplankterler üzerindeki etkisini incelemek, zooplankterlerin ekolojik valanslarını saptamak, Karadeniz, Akdeniz ve derelerin Haliç'in zooplankton topluluğu üzerindeki baskısını incelemek bu çalışma kapsamında hedeflenmiştir. Bu amaçla; Haliç'te bölgeyi tanımlayacak şekilde seçilen 8 istasyonda Temmuz 2006? Aralık 2007 tarihleri arasında aylık peryotlar şeklinde yapılan örneklemede zooplankton tür tespiti ile sayımı, seçilen su kalitesi parametrelerinin ölçümü (su sıcaklığı, tuzluluk, elektriksel iletkenlik, seki-diski derinliği, çözünmüş oksijen, pH, askıda katı madde, silika, orto-fosfat, nitrit+nitrat ve klorofil-a) yapılmıştır.Araştırma süresince zooplanktona ait toplam 62 takson tespit edilmiştir. Haliç'te yapılan çalışma esnasında tespit edilen zooplankton taksonlarını etkileyen çevresel değişkenleri tespit etmek için CCA Analizi (Canonical Correspondence Analyses) uygulanmıştır. Elde edilen sonuçlara göre sıcaklık, elektriksel iletkenlik, çözünmüş oksijen, sülfat, pH, klorofil-a, nitrat ve nitrit konsantrasyonunun zooplankton dağılımı üzerinde önemli etkisi olduğu görülmüştür. Shannon-Wiener ve Evenness çeşitlilik indekslerine göre zooplankton tür ve birey sayısı yüksek bulunmuştur. Elde edilen bulgulara göre Haliç suyu Su Kirliliği Kontrol Yönetmeliğine göre IV'üncü sınıf (çok kirlenmiş su) özelliğinde olduğu tespit edilmiştir.