İtilaf Devletleri’nin Doğu Trakya’da İşgal Uygulamaları (1918-1920)


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, Tarih Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Nagihan Ebru CAMBAZ

Danışman: Abdurrahman Bozkurt

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

İtilaf Devletleri'nin Doğu Trakya'da Mondros mütarekesinin ilgili maddeleri uyarınca demiryollarını işgal etme uygulaması Osmanlı Devleti topraklarını işgale dönüşmüştür. Başta devlet yönetimine müdahale edilmesi olmak üzere pek çok hukuk dışı uygulama İtilaf Devletleri ordularınca gerçekleştirilmiştir. Yunanistan, bölgede tarihsel ve siyasi emelleri olması dolayısıyla ön plana çıkmış, yaptığı uygulamalar diğer İtilaf Devletlerince de tasdik edilmiş ve destek görmüştür. Bu uygulamalardan gasp, asayişi bozmaya yönelik faaliyetler, din ve milliyete yönelik aşağılama, öldürme, eğitim, iletişim ve ulaşım haklarından mahrum etme, zirai ve ticari faaliyetleri sonlandırma, çete kurma, yerli halkı silahlandırarak birbirine kırdırma, halkı korkutarak bölgeden kaçırtmaya ve göç etmeye zorlama gibi hukuk dışı yollar sistematik biçimde gerçekleştirilmiştir. İtilaf Devletleri kadim devirlerden beri komşuluk eden Rum, Türk, Musevi, Bulgar ve Ermeniler arasında birbirlerine karşı acımasız bir düşmanlık yaratacak tohumları ekmişlerdir. Rum Patrikhanesi Osmanlı otoritesini tanımamaya başlamış, çete teşkilatları kurmuş, Yunanistan'ın Doğu Trakya'yı ilhak edebilmesi için her türlü yardımı yapmıştır. Nitekim bir buçuk yıl içinde gitgide büyüyen ve kapsamı genişleyen işgal hareketi 1920 yılının Temmuz ayı itibariyle bir istila ve ilhaka dönüşmüştür. Doğu Trakya 10 Ağustos 1920'den, 1922'de imzalanan Mudanya Mütarekesi'ne kadar Yunanistan'ın resmi işgali altında olmuştur. Çalışmada, arşivlerden elde edilen belgeler eleştiri süzgecinden geçirilerek kullanılmıştır. Bu yöntemle yapılan araştırmanın sonucu bizi işgal uygulamalarının sistematik ve bilinçli yapıldığına dair bir kanıya ulaştırmış ve uygulamaların türleri hakkında genellemeler yapmaya yönlendirmiştir.