Polisitemia vera'da sitokin sinyal yolağının etkisi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Aziz Sancar Deneysel Tıp Araştırma Enstitüsü Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: CEMİL ALTUNAY

Danışman: Selçuk Sözer Tokdemir

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Klasik Miyeloproliferatif Neoplaziler (MPN), miyeloproliferatif bozukluklar arasında en sık görülen hastalıklardandır. Tamamen işlevsel olan ve son aşamaya kadar farklılaşmış kan hücrelerinin aşırı üretimi ile karakterize edilirler. Önceki bir çalışmada Granülosit-Makrofaj Koloni Uyarıcı Faktörün (GM-CSF) sağlıklı hematopoietik kök hücrelerde proliferasyon kontrolünden sorumlu CXCR3 ekspresyonunu arttırdığı gösterilmiştir. Buradan yola çıkarak bu çalışmanın hipotezi; CXCL9-CXCR3 sinyal yolağının PV progresyonunda etkisi vardır. Bu çalışmada, MPN grubuna dahil olan Polisitemia vera'da (PV) sitokin sinyal yolağı etkisi araştırılmıştır. İnsan perifer kan mononükleer hücrelerinde ve kanser kök hücrelerinde CXCL9 kemokini ve bunun reseptörü olan CXCR3'ün iki izoformunun (CXCR3A ve CXCR3B) gen ifade seviyeleri, mononükleer hücre yüzeyinde ise CXCR3 reseptör varlığı incelenmiştir. Çalışmada ekspresyon seviyelerini araştırmak amacıyla kantitatif gerçek zamanlı polimeraz zincir reaksiyonu, hücre yüzey reseptör durumunun incelenmesi içinse akım ölçer metotları kullanılmıştır. Mononükleer ve CD34+ hücrelerde ifade seviyelerinin direkt olarak incelenmesinin yanında bu hücreler için gerçek zamanlı PZR metodu hücre kültüründe GM-CSF uygulamasının ardından CXCR3 reseptör ekspresyonuna bakmak amacıyla kullanılmıştır. Mononükleer hücrelerde CXCR3A ekspresyonunun mRNA düzeyinde hastalarda sağlıklılara göre istatistiksel olarak anlamlı arttığı bulunmuşur. Hasta ve sağlıklı kontrol grupları arasında CXCR3B ve CXCL9 ekspresyon seviyeleri kıyaslandığında mRNA düzeyinde istatistiksel olarak anlamlı bir fark olmadığı tespit edilmiştir. Hücre yüzey reseptör durumuna bakıldığında CXCR3 reseptörünün hastalardan elde edilen mononükleer hücre yüzeylerinde sağlıklı gruptan elde edilenlere göre anlamlı bir azalma olduğu görülmüştür. Bu sonuçlar PV'de CXCR3A/CXCR3B dengesi ile bu reseptörlere özgün olarak bağlanan kemokinler CXCL9, CXCL10 ve CXCL11'in inflamasyon ve kanser progresyonu ile ilişkili olabileceğini düşündürmektedir. Anahtar Kelimeler : Myeloproliferatif Bozukluklar, Polisitemia Vera, Sitokinler, CXCR3, CXCL9