“Uluslararası Haber Dengesizliği Olgusu ve Yeni Medyanın Haber Akışı Sürecine Etkileri”
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İletişim Fakültesi Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2011
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Gürsoy Değirmencioğlu
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Suat GEZGİN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada, uluslararası iletişim düzeninde önemli yer tutan haber dengesizliği tartışmaları ele alınarak, geleneksel ve yeni medya mecralarında yaşanan haber akışı sürecinin incelenmesi amaçlanmıştır. İsrail'in Gazze Şeridi'ne düzenlediği ?Dökme Kurşun? operasyonunun örnek olay olarak kullanıldığı çalışmada, Türk basınından seçilen gazeteler ve onların İnternet sayfaları içerik analizi yöntemiyle incelenmiştir. Böylece iki farklı mecrada hangi kaynaklar aracılığıyla kamuoyunun haber akışı sürecinde etki altında bırakıldığı gösterilmeye çalışılmıştır. ?Uluslararası Haber Dengesizliği Olgusu ve Yeni Medyanın Haber Akışı Sürecine Etkileri? başlıklı çalışmanın ilk bölümünde, uluslararası haber dengesizliğinin ekonomik, sosyal ve kültürel temelleri ele alınarak sürece doğru uzanan tarihsel boyut ele alınmıştır. Dünyada kapitalist ekonomik düzenin ortaya çıkışı ve emperyalizm çağının incelendiği bu bölümün sonunda, İkinci Dünya Savaşı'nın ardından uluslararası iletişim düzeninde yaşanan haber akışı tartışmaları, konuyla ilgili öncü belgelerden biri olan Mac Bride Raporu ele alınarak açıklanmıştır. İkinci bölümde, küreselleşmeyle birlikte ulusötesi medya şirketlerinin haber akışını yönlendirme gücünü ellerine geçirdikleri dönem, uluslararası haber ajanslarının iletişim düzeninde oynadıkları rolle birlikte değerlendirilmiştir. İletişim teknolojilerinde yaşanan gelişimin yanı sıra yeni medyanın en önemli mecrası İnternet üzerinde haber siteleri, bloglar ve sosyal paylaşım ağları aracılığıyla yapılan haber üretimi incelenmiştir. Üçüncü bölümde, ?Dökme Kurşun? operasyonuna uzanan tarihsel sürecin anlaşılabilmesi için İsrail ve Filistin arasındaki barış süreci literatür taraması yapılarak anlatılmıştır. Dördüncü ve son bölümde, seçilen örnek olaya ilişkin haberler, gazetelerin basılı nüshaları ve İnternet siteleri üzerinden içerik analizi ile incelenmiştir. Çalışmada, haber akışı sürecinde her iki mecrada da uluslararası haber ajansları ve dış haber kaynaklarına olan bağımlılığın sürdüğüne; bloglar ve sosyal paylaşım ağlarının bu akış sürecine katkıda bulunduğuna ilişkin öne sürülen varsayımlar doğrulanmıştır.