16. yüzyılda Osmanlı devlet teşkilatında şeyhülislam


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Hukuk Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SALİHA KUT

Danışman: EBRU KAYABAŞ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tezde şeyhülislamlığın genel olarak tarihi, siyasi ve teorik kökenleri ile birlikte 16. yüzyıl özelinde şeyhülislamlık makamının kurumsallaşması, şeriat ve siyaset eksenindeki tezahürü incelenmiştir. Şeyhülislamlar Osmanlı devlet teşkilatı içerisinde fetva verme vazifesini üstlenerek her bir dönemin şartları çerçevesinde özellikle 16. yüzyıldan itibaren etkin rol oynamışlardır. Bu doğrultuda şeyhülislam fetvasının siyasi ve tarihi alandaki temel özellikleri ile mezhep bağlamında fetvaya etki eden unsurlar açıklanmış, padişah ve şeyhülislam ilişkileri irdelenerek Yavuz Sultan Selim ve Kanuni Sultan Süleyman dönemi özelinde sosyo-siyasi ve fıkhi-içtihadi açılardan seçme fetva örnekleri ile 16. yüzyılda Osmanlı devlet teşkilatındaki şeyhülislamın konumu yansıtılmaya çalışılmıştır.