Elektronik danışma kütüphanecisinin nitelikleri (MEZUN)


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Edebiyat Fakültesi Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Akın Özarslantürk

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Murat YILMAZ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

İnternet dahil bilgi teknolojilerinin kullanımının hızla yaygınlaşması, temel kütüphanecilik hizmetlerinin uygulanmasında; bilgi kaynaklarının organize edilmesi, sınıflandırılması ve kullanıcılara ulaştırılmasında köklü değişimlere sebep olmuştur. Bu değişimlerden en çok etkilenen hizmet ise hiç kuşkusuz danışma hizmetleridir. Artık bu hizmetler, bilgi teknolojileri sayesinde sadece geleneksel danışma hizmetleri olarak değil elektronik danışma hizmetleri şeklinde de verilmeye başlanmıştır. Bu tez çalışması, hızla gelişen bilgi teknolojilerinin kütüphane hizmetlerine olan etkilerini dikkate alarak, söz konusu bu etkilerin sonucunda ortaya çıkmış internet tabanlı bir hizmet olan elektronik danışma hizmetlerini ve bu hizmetleri veren kütüphanecilerin sahip olması gereken nitelikleri ele almıştır. Danışma kütüphanecileri, değişen kullanıcı profili ve alışkanlıkları doğrultusunda, interneti sık kullanan kullanıcı profiline ulaşarak, onların bilgi ihtiyaçlarını karşıladıkları kurumlar olabilmek için internet ve bilgi teknolojileri tabanlı yeni hizmet türleri geliştirmişlerdir. Elektronik posta, sohbet, anlık mesajlaşma ve video konferans ile başlayan bu arayış, sosyal medya ve mobil teknolojilerin ortaya çıkmasıyla çok daha büyük bir ivme ve anlam kazanmıştır. Bu gelişmeler ayrıca, potansiyel kütüphane kullanıcılarına gündelik tüm ihtiyaçlarını, zaman ve mekandan bağımsız olarak ve hizmet kalitesinden ödün vermeden karşılama alışkanlığı kazandırmıştır. Danışma kütüphanecileri bu yeni çevrimiçi dünyanın bir unsuru olabilmek için, teknolojik araç ve gereçlerin kullanımında ustalaşmak ve yeni karakteristik özellikler geliştirmek zorundadır. Bu çalışmanın amacı, elektronik danışma hizmeti veren kütüphanecilerin, sahip olması gereken bu karakteristik özellikleri ve nitelikleri saptamaktır. Bu amaç doğrultusunda çalışmanın araştırma yöntemleri, belgesel analiz yöntemi ile anket tekniğinden oluşmaktadır. Çalışmanın hipotezi ise, "Türkiye'de elektronik danışma kütüphanecilerinin nitelikleri, yetkin bir elektronik danışma kütüphanecisi olmak için yeterlidir" şeklinde belirlenmiştir. Tezimizin hipotezinin doğruluğunu test etmek amacıyla önce, bir elektronik danışma kütüphanecisinin sahip olması gereken nitelikler irdelenmiştir. Bu bağlamda, bir elektronik danışma kütüphanecisinin sahip olması gereken nitelikler, "kişisel ve mesleki donanım," "yazma ve tarama becerileri" ve "yazılım bilgileri" başlıklarında incelenmiştir. Daha sonra, İstanbul'daki üniversite ve özel araştırma kütüphanelerinde elektronik danışma hizmeti veren kütüphanecilere uygulanan anket çalışması aracılığıyla, elektronik danışma kütüphanecilerinin bu niteliklerin hangilerine sahip oldukları araştırılmış, kütüphanecilerin güçlü ve zayıf yönleri belirlenmeye çalışılmıştır. Anketten elde edilen bulgular, hipotezimizin doğruluğunu ispatlamıştır.