COVİD-19 PANDEMİSİ VE GELİR EŞİTSİZLİĞİ


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İktisat Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BİLAL ORHAN

Danışman: Murat Birdal

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Gelir eşitsizliğinin son kırk yılda küresel düzeyde arttığı bilinmektedir. Bununla beraber 2019 yılının sonlarına doğru ortaya çıkan COVİD-19 pandemisi bu eşitsizliği gözler önüne sermekle beraber artmasına da neden olmuştur. Pandemiyle birlikte neredeyse tüm dünyada kapanmaya gidilmesi, beraberinde ekonomik anlamda da birçok sorunun doğmasına neden olmuştur. Kapanmalardan dolayı bazı sektörler daha fazla etkilenmiş bu da o sektördeki çalışanların gelir kayıplarının artmasına neden olmuştur. Diğer taraftan insanlar arasında da savunmasız sınıfta olan (engelli, etnik azınlık, yaşlı vb.) kesim bu dönemde en fazla etkilenen grubu oluşturmuştur. Bu nedenle COVID-19'un halihazırda var olan gelir eşitsizliğini arttırdığını söylemek yanlış olmayacaktır. Bu çalışmada COVID-19 pandemisi ekseninde gelir eşitsizliği incelenmiştir. İlk bölümde tarihsel anlamda pandemilerin yarattığı eşitsizliklere değinilmiştir. İkinci bölümde ise, COVID-19 ve gelir eşitsizliği, COVID-19 döneminde eşitsizliğe neden olan unsurlar ve COVID-19 sonrası özellikle çalışma hayatında dönüşüm incelenmiştir. Son olarak üçüncü bölümde ise Türkiye İstatistik Kurumu tarafından hazırlanan Gelir ve Yaşam Koşulu Araştırmaları anketinden 2019, 2020 ve 2021 yılları arasındaki mikro veriler kullanılarak Lojistik Regresyon Analizi yapılmıştır. Analizin sonuçlarına göre, COVID-19 döneminde eğitim seviyesi yüksek olan gruplar ile düşük olan gruplar arasındaki eşitsizlik artmıştır. Yine işverenler ile ücretli çalışanlar arasındaki eşitsizlikte artış meydana gelmiştir. Sosyal güvenlik kuruluşuna kayıtlı olanlar ile olmayanlar arasındaki eşitsizlikte de küçük de olsa artış söz konusudur. Sektörel olarak baktığımızda da ulaştırma ve konaklama sektöründe çalışanların pandemi döneminde gerekli harcamalarını karşılamada zorlandığı sonucuna ulaşılmıştır.