Avrupa Birliği Denizcilik Politikaları Çerçevesinde Türkiye'deki Tanker Taşımacılığının Geleceği
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Deniz Bilimleri ve İşletmeciliği Enstitüsü, Deniz Bilimleri ve İşletmeciliği Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2005
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Mert ÇEVİK
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Güler ALKAN
Özet:ÖZET Ulaştırma, gelişmeyi sağlayan temel faktörlerden biridir. 21. yüzyılda gelinen nokta itibari ile ulaştırma sistemlerinin koordineli çalışması ve kombine yapısı kalkınma için vazgeçilmezdir. Bu kapsamda Avrupa Birliği, genişleme sürecinde sürdürülebilir ulaştırma politikalarım belirlemiştir. Avrupa Komisyonu tarafından 2001 yılı Eylül ayında yayımlanan dokümanda (White Paper, European Transport Policy for 2010; Time to Decide) sürdürülebilir ulaştırma politikasının ana hatları ve taşıma şekilleri arasındaki dengenin sağlanması hedefine yönelik adımlar ortaya konmuştur. Avrupa Birliği, bulunduğu coğrafya ve küreselleşen dünyada ortaya çıkan ihtiyaçlar nedeniyle deniz taşımacılığına bağımlılığını sürdürmektedir. Halihazırda Avrupa Birliği 'nin dış ticaretinin % 90'ı, iç ticaretinin ise % 43'ü deniz yoluyla yapılmaktadır. Avrupa Birliği'nin temel yaşam faaliyetleri, sağlam ve güvenli deniz taşımacılığı ile yürütülmektedir. Gelişen teknoloji ve ekonomilere bağlı olarak dünya denizlerinde faaliyet gösteren gemilerin sayılan ve tonajları da artmıştır. Bununla birlikte özellikle tankerlerin sebep olduğu deniz kazaları ve sonucunda meydana gelen büyük deniz kirlilikleri başta deniz çevresi olmak üzere ekonomik ve sosyal yaşamı derinden etkilemiştir. Uluslararası alanda 1967 yılından itibaren meydana gelen Torrey Canyon, Amoco Cadiz, Exxon Valdez kazaları deniz taşımacılığında güvenlik unsurunu ön plana çıkarmıştır. Avrupa Birliği'nin deniz güvenliği alanındaki düzenlemeleri ise Erika ve Prestige kazalarından sonra hız kazanmıştır. Avrupa Birliği'nin deniz taşımacılığı politikalarında "deniz güvenliği" (maritime safety) konusu ilk sırada yer almaktadır. Erika ve Prestige olaylarından sonra radikal kararlar alınmış ve uygulanmıştır. Bunlar arasında gelişmiş ve etkin liman devleti kontrolü denetimleri, klas kuruluşlarının faaliyetlerinin izlenmesi, tek cidarlı tankerlerin hizmet dışına çıkarılması en önemli ve öncelikli önlemlerdir. Tez çalışması kapsamında Avrupa Birliği'nin denizcilik politikalarının gelişimi ve özellikle deniz güvenliği (maritime safety) konusu incelenmiştir. Deniz taşımacılığının güvenli bir şekilde yapılması ve deniz kazalarının önlenmesi, deniz taşımacılığında faaliyet gösteren tüm unsurların uyum içinde çalışmaları, IMO anlaşmaları ile belirlenen kural ve düzenlemelerin benimsenmesi ve uluslararası standartlara ilişkin uygulamaların sağlamaların hayata geçirilmesi sayesinde mümkün olabilmektedir. Tez çalışmasında deniz güvenliği ile deniz kirliliğinin önlenmesine dair IMO ve Avrupa Birliği tarafından benimsenen standartlar ve düzenlemeler incelenmiş, Türk deniz ticaret filosunda tankerlerin durumu ortaya konmuş ve tanker taşımacılığı ile ilgili gelecekteki muhtemel uygulamalar belirtilmiştir. Hızla gelişen ve küreselleşen dünyada deniz taşımacılığı sektöründe arzu edilen gelişmeyi sağlayabilmek ve yeterli pay alabilmek maksadıyla uluslararası politikaların çok iyi değerlendirilmesi ve Türk deniz ticaret sektörüne yön verecek esaslı stratejilerin geliştirilmesi gerekmektedir. ıı