İnternetten alışverişe yönelik güven ve bağlılığın kişisel etkenler ile çok kanallı - Tek kanallı perakendecilik modelleri açısından incelenmesi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme Fakültesi Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2015

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SELEN ÖZTÜRK

Danışman: Abdullah Okumuş

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada, Türk tüketicisinin internetten alışverişe duyduğu güven ve bağlılık ilişkisi, yenilenen ve gelişen dijital temelli ya da dijital ortamlarla ilişkide olan çeşitli iş modelleri açısından incelenmiştir. Çalışmanın temel amacı, tüketicilerin internetten alışverişe yönelik güven ve bağlılığı üzerinde kişisel, ortam ve işletme kaynaklı etkenlerin rolünün araştırılmasıdır. Çalışma kapsamında, güvenin ve tüketici bağlılığının, tek kanalda hizmet veren ve birden fazla kanalda hizmet veren internet perakende modelleri açısından karşılaştırılması amaçlanmaktadır. Bu amaçlar doğrultusunda, İnternetten elektronik ürün alışverişi yapan tüketiciler ile gerçekleştirilen yüzyüze anket çalışması sonucu 921 kullanılabilir anket elde edilmiştir. Bu tüketicilerin 476'sı sadece sanal ortamda olan, 445'i ise çok kanallı perakendecilerin internet mağaza müşterilerinden oluşmaktadır. Araştırma sonuçlarına göre, sadece sanal mağaza müşterilerinden oluşan grupta güveni etkileyen unsurların sırasıyla itibar, internetten alışverişe aşinalık, gizlilik/güvenlik ve güvenme eğilimi olduğu saptanmıştır. Çoklu kanal perakendecilerinin müşterilerinden oluşan grupta ise sırasıyla güven üzerinde; internetten alışverişe aşinalık, gizlilik/güvenlik, internet deneyimi ve kişiselleştirme etkilidir. Her iki grupta tüketici bağlılığı üzerinde tatminin ve güvenin güçlü bir etkisi olduğu; güvenin tüketici risk algılamasını yüksek oranda azalttığı görülmüştür. Yapısal modeller kıyaslandığında ise farklılığa yol açan etkilerin; güven üzerinde güvenme eğilimi, itibar, internetten alışverişe aşinalık, kişiselleştirme değişkenlerinin etkileri ile algılanan risk üzerinde riskten kaçınma eğilimi ve güven değişkenlerine ilişkin etkiler olduğu saptanmıştır. Anahtar Kelimeler: İnternet Perakendeciliği, Güven, Bağlılık, Çok Kanallı Perakendecilik, Tek Kanallı Perakendecilik