1998 OR2 ASTEROİDİNİN YÖRÜNGE ELEMANLARININ TAYİNİ

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Fen Fakültesi, Astronomi ve Uzay Bilimleri Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Abdulkadir Aytekin

Danışman: Asuman Gültekin Annak

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Potansiyel Tehlikeli Asteroidler (PHAs) Arz'a çarpması sonucu canlı hayata zarar verme potansiyeline sahip gök cisimleridir. Gezegen boyutlarına kıyasla küçük olmaları nedeniyle onların çekim etkisinde kalan bu asteroidlerin izledikleri yörüngeler sürekli değişme eğiliminde olduğu için yakından takip edilmeleri, devamlı olarak gözlemlerinin yürütülmesi ve konumlarının hassas olarak belirlenmesi gerekmektedir. Bir asteroidin yörünge elemanları, yörüngenin şeklini, boyutunu ve verilen bir anda asteroidin konumunu betimler. Yörünge elemanları; çıkış düğümünün boylamı (Ω), perihelin argümanı (ω) ve yörüngenin eğim açısı (i), yarı-büyük eksen uzunluğu (ɑ), dışmerkezlik (e) ve perihelden geçiş zamanı (ζ) ile tanımlanmaktadır. Bunlardan ilk üçü (Ω, ω, i) yörüngenin uzaydaki yönelimini; diğer üç eleman (a, e, ζ) ise yörüngenin şeklini belirler. Bu yüksek lisans tez çalışmasında Amor asteroid ailesinin de bir üyesi olan PHA (52768) 1998 OR2'nin yörünge elemanları tayin edilmiştir. Yörünge elemanlarını tayin etmek için (52768) 1998 OR2'nin gözlemleri 17, 18, 24, 25 Şubat, 11 Mart ve 13, 16, 17, 22, 27, 28 Nisan 2020 tarihlerinde İstanbul Üniversitesi Gözlemevi'nde bulunan IST40 Teleskobu ve buna bağlı bir CCD kamera ile yapılmıştır. (52768) 1998 OR2'nin göksel ekvatoral koordinatlarını elde etmek için CCDSoft paket programı kullanılmıştır. Tatum (2021) tarafından verilen formüller yardımıyla yörünge elemanlarının örnek çözümü manuel olarak yapılmıştır. Ayrıca büyük miktarda veriyi işleyerek daha kesin sonuçlar elde edebilmek için Find_Orb isimli paket programdan da yararlanılmıştır. Find_Orb programından elde edilen sonuçlar, Küçük Gezegen Merkezi (MPC) ve NASA Horizons sitesinin sonuçları ile karşılaştırılmıştır. Karşılaştırma neticesinde Ω'da 0°,013, ω'da 0°,068, i'de 0°,0245, ɑ'da 0,02647 AB, e'de 0,0047'lik farklarla sonuçların birbiriyle uyumlu olduğu görülmüştür.