Kapsayıcı tasarım ilkeleri ve erişilebilir kamusal alan tasarımı üzerine bir araştırma: Ataköy örneği


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Mimarlık Fakültesi Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: YÜSRA DAĞGEÇEN

Danışman: Cem Beygo

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Toplumdaki her birey biriciktir ve birbirinden farklı fiziksel, zihinsel özelliklere sahiptir. Bireylerin yetenekleri veya kısıtlılık durumları değişkenlik gösterse de hepsi aynı çevreyi paylaşmaktadır. Bulunduğu çevredeki hizmetlere bir başkasına muhtaç olmadan ulaşabilmek her bireyin hakkıdır. Yürüme vb. zorluklar çeken bireyler ya da görme fonksiyonlarında kısıtlılığı bulunan bireyler detayları iyi tasarlanmamış ve/veya uygulanmamış bir kentte güvenle yaşayamıyor ve gün geçtikçe yaşadıkları konutların dışına çıkmayı daha tehlikeli buluyorlar. Kentler tasarlanırken gerekli teknik özen gösterilmez ise bireyler güvenle yaşayamaz ve bu durum sosyal kalitenin düşmesine sebep olur. Tekerlekli sandalye veya beyaz baston kullanarak yürüyen bir vatandaş da küçük çocuğuyla seyahat eden bir ebeveyn de ve hatta valiz ile dolaşan bir yolcu da aynı rahatlıkta hareket edebilmelidir. Kentsel tasarım tüm vatandaşları kucaklayacak kalitede olmalıdır bunun için de kentler tasarlanırken her bireyin eşit şekilde erişebilmesi ve hizmet alabilmesi için mimar, mühendis, şehir bölge plancısı, tıbbi uzman ve yasa yapıcılar gibi birçok disiplinden profesyonel bir araya gelmeli ve olabilecek en güvenli, en konforlu ve en erişilebilir ortamı kullanıcılarına sağlayabilmelidir. Engelli birey yoktur, engelli çevre vardır düşüncesiyle yazılan bu yüksek lisans tezinde engelsiz tasarım rehberleri incelenmiş, erişilebilir ortamlar yaratmak için yapılması gerekenler şekil ve grafiklerle açıklanmıştır. Vaka çalışması olarak İstanbul ili, Bakırköy ilçesi, Ataköy Mahallesi seçilmiş, burada yaşayan vatandaşların kentsel kalite memnuniyeti ölçülmüştür. Alınan bilgiler ve yapılan gözlemler sonucunda engelsiz tasarım için önerilerde bulunulmuştur.