MEHMET B. İBRAHİM’İN MANZUM ŞİR’ATÜ’L- İSLÂM TERCÜMESİNİN METİN VE TAHLİLİ (İLK ON BEŞ FASIL)

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İlahiyat Fakültesi Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2016

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Ahmet Aydın

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Bünyamin AYÇİÇEĞİ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Şir'atü'l-İslâm, İmamzâde Muhammed b. Ebû Bekir'in XII. yy.da kaleme aldığı fıkıh ve âdâb-ı muâşeretle ilgili konuları içeren Arapça bir eserdir. Bu eser, Osmanlı ulemâsı tarafından ilgi görmüş, eserin manzûm ve mensûr olmak üzere birçok tercümesi yapılmıştır. Bu çalışmaya konu olan manzûm Tercüme-i Şir'atü'l-İslâm ise Mehmed b. İbrâhim tarafından XVI. yy.da kaleme alınmıştır. Eser, yaklaşık olarak 9.000 beyitten oluşmaktadır. Çalışmaya konu olan kısım ise ilk on beş faslın ihtivâ ettiği 1762 beyitten ibârettir. Eserde, hasta ziyâretinin âdâbı, cenâze işlemleri, hayvan hakları, nazar, aile ilişkileri, sosyal ilişkilerde uyulması gereken kurallar, giyim kuşamla ilgili hususlar ve sosyal hayatın düzeni gibi bir insanın günlük hayatına ilişkin konular, 48 fasıl halinde detaylı bir şekilde anlatılmıştır. Çalışmaya Şir'atü'l-İslâm'ın tanımı, içeriği ve kapsamı ele alınarak başlanmış, eserin müellifi ve mütercimi hakkında bilgi verilerek devam edilmiştir. Daha sonra eserin içerik ve şekil özelliklerine değinilmiş, eserdeki dinî ve tasavvufî kavramlar incelenmiş ve son olarak da Şir'atü'l-İslâm'ın edisyon kritikli metni verilmiştir. Bu çalışmayla ilim âlemine Şir'atü'l-İslâm'ın farklı bir nüshası sunulmuş, eserin Türk-İslâm edebiyatındaki yeri ve önemi tespit edilmeye çalışılmıştır. Anahtar Kelimeler: Şir'atü'l-İslâm, Tercüme-i Şir'atü'l-İslâm, İmamzâde, Muhammed b. Ebû Bekir, Mehmed b. İbrâhim, Manzûm Tercüme.