Toplumsal Hareketler ve İletişim: Toplumsal Yapı ve İletişimin Kültürel Dönüşümü


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İletişim Fakültesi Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2017

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Ozan Günel

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Ayşe Ceyda ILGAZ BÜYÜKBAYKAL

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Toplumsal hareketler günümüz toplumlarının itirazlarını, tepkilerini ortaya koyabilmeleri, otorite tarafından dikkat çekilmelerini sağlayan en önemli yöntemlerdendir. Tarih boyunca insanoğlu otoriteye çeşitli şekillerde başkaldırmıştır. Günümüz demokratik, kapitalist toplularda bu şekil genel olarak toplumsal hareketler şeklinde tanımlanabilir. Toplumsal hareketler genel itibariyle modern dönemin bir ürünü olarak sistemin tümünü değiştirmeyi amaçlayan devrimci bir hareket olarak karşımıza çıkmaz. Çünkü devrimler ve isyanların aksine günümüzün siyasal sistemleri içerisinde var olan toplumsal hareketler sistemin tamamı değil yanlış gördükleri alanları üzerine yoğunlaşır. Toplumsal hareketler sistemin içindeki yanlışlara dikkat çekerken bir yandan da o sistemin varlığını meşrulaştırmış olur. Bu durum tabii ki demokratik dönüşümünü tamamlamış, toplumsal sınıfların oluştuğu ülkeler için geçerlidir. Bu dönüşümü sağlamayan toplumların çoğunda toplumsal hareketler devrim, darbe, isyan hatta iç savaşa varan şekillerde kendini gösterir. Toplumsal hareketler içerik olarak sabit bir politik düşüncenin ürünü olarak görülebilirler. En sol ideolojiden en radikal sağ ideolojiye kadar tüm toplumsal istekler otoritenin dikkatini çekebilecek bir şekilde, belli bir mekânda, belli bir kültürde, belli bir yapıyla ve belli bir zamanda üretilir. Fakat günümüzde enformasyonun da gelişmesiyle toplumsal hareketlere katılan kesim belli politik görüşlerin ötesinde belli kültürel kodlarla sokaklara çıkmaktadır. Bu çalışma bu kültürel kodların toplumsal hareketler üzerinde ne gibi değişimler sağladığı ve bu değişimlerini günümüzün önemli hareketlerinde görülüp görülmediği üzerine yoğunlaşacaktır. Repertuar açısından toplumsal hareketler modern iletişim teknolojilerinin dönüşümünden faydalanan unsurların başında gelmektedir. İdeolojisi, istekleri veya yapısı ne olursa olsun yeni enformasyon teknolojileri günümüz toplumsal hareketlerinin vazgeçilmez bir unsuru haline gelmiştir. Hareketin otorite tarafından kabul edilir bir hale gelmesi, meşrutiyet iddialarının kanıtlanması iletişim araçlarının ne kadar iyi kullanıldığı ile alakalıdır. Asla devrimci bir yapı olarak adlandırmamak gerekse de bu çalışmada günümüzün iletişim yöntemleri ve kaynaklarının harekete etkisi de incelenecektir.