Osmanlı Döneminde Coğrafyanın Müfredatta Yer Alması ve Hazırlanan İlk Ders Kitapları
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Edebiyat Fakültesi Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2010
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Didem Sevtap YEŞİLTEPE
Danışman: Mahmut Ak
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:ÖZOsmanlılar eğitim kurumlarının müfredatında yer almaya başlamadan çok önceleri coğrafyayı araştırmaya başlamışlardı. Özellikle denizcilik alanında coğrafi bilgilere ihtiyaç duyulduğundan bu alanla ilgili çalışmalar yapılıyordu. Coğrafya ile ilgilenen aydınlar arasında Seydi Ali Reis, Piri Reis ve Kâtip Çelebi'nin diğerlerine öncülük ettiğini söyleyebiliriz.Bu bilimin ayrı bir bilim dalı olarak algılanıp müfredatta yer bulması ise 19. yüzyıldadır. Bu yüzyılda Osmanlı aydınları bu bilimle sistematik olarak ilgilenmeye başladılar.Osmanlı Devleti siyasi ve askeri zorunluluklardan dolayı coğrafya ile ilgilenmeye başladığından bu bilim öncelikle askeri okulların müfredatında yer almıştır. Bu kurumlarda öğrencilere harita bilgisi ve coğrafya veriliyordu.Okullarda bu bilimi öğretirken kullanılacak kitaplara ihtiyaç duyuldu, bunun üzerine yabancı dillerden tercüme yapılarak ve yeni eserlerin telifi yoluyla ders kitaplarındaki eksiklik kapatılmaya çalışıldı. Ders kitabı yazarlarına çeşitli hediyeler verilerek teşvik edildi. Bu ders için yurtdışından çeşitli aletler (küre, harita, vb.) getirtildi.Bu tez çalışmasında coğrafyanın eğitim sistemi içerisindeki gelişimi ele alınarak hazırlanan ilk ders kitapları üzerinde durulacaktır. Bunlar sayı, içerik ve tür olarak değerlendirilecektir. Ders kitabı olarak hazırlanan coğrafya eserlerinin kendi içerisindeki gelişimi üzerinde durulacaktır.Klasik ve modern dönem coğrafyası üzerine yeterli araştırmalar bulunmaktadır. Fakat iki dönemin arasında bütünlük sağlayan yani geçiş dönemini anlatan bir çalışma yapılmamıştır. Tez iki dönem arasında bütünlük sağlayacaktır. Bu Tez Bilimsel Araştırma Projeleri Tarafından Desteklenmiş 4031 Numaralı Projedir.