Adana ilinin 1927-2024 yılları arasında nüfus değişimi: Sosyo-kültürel ve mekânsal analiz
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Edebiyat Fakültesi Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ABDULLAH ÜNSAL
Danışman: Özlem Sertkaya Doğan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Demografik değişim, belirli sınırlar dahilinde bulunan yerleşim alanında nüfusun süreç içerisinde geçirdiği yapısal değişiklikleri ifade eden bir kavramdır. Nüfusun özellikleri de toplumun niteliksel ve niceliksel yapısını ortaya koymada incelenmesinde ana koşuldur. Hem beşerî hem de kültürel bakımdan toplumun tamamını etkileyen koşullara ise sosyo-kültürel kavramı ile tanımlanmaktadır. Mekânsal analiz ise coğrafi bir alanın veya yerleşimin elde edilen verilerle yordama sürecidir. Bu tez çalışması kapsamında 1927 yılından itibaren Türkiye Cumhuriyeti'nin yüz yılında Adana ilinde nüfusun değişimler sosyo-kültürel ve mekânsal değişimler yönünden incelenmiştir. Çalışma alanın temelinde saha çalışmaları, literatür taramaları, Türkiye İstatistik Enstitüsünün beşerî ve coğrafi verileri temelinde demografiyi etkileyecek sosyokültürel ve mekânsal veri analizleri yapılmıştır. Ayrıca, farklı disiplinlerin araştırma çıktıları da değerlendirme sürecinde kullanılmıştır. Çalışma sonucunda, Adana ilinin 1927-1990 yılları arası göç alan, gelişmişlik indeks kriterleri bakımından diğer illere göre ön sıralarda bulunan il; 1990 yılından sonra göç veren, şehir yapılanması zorunlu olan, sanayileşmede lokomotif özelliğini kaybetmiş, nüfus artış hızı yavaşlamış bir şehre evrilmiştir. Anahtar Kelimeler: Adana, Çukurova, Demografik Değişim, Sosyo-kültürel Yapı, Mekânsal Analiz.