COVİD-19 SALGINININ HAVAYOLU TAŞIMACILIĞI SEKTÖRÜNE ETKİLERİ VE DÜNYA'DA FAALİYET GÖSTEREN SEÇİLMİŞ HAVAYOLU FİRMALARINA ETKİLERİNİN ARAŞTIRILMASI


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme Fakültesi Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: GAMZE DEMİR

Danışman: Emir Otluoğlu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Havacılık sektörü küresel anlamda ekonomik, sosyal, siyasal gelişmelerden kaynaklanan etkilere son derece açık olmakla birlikte kendi bünyesinde yer alan finansal stratejik ve operasyonel kırılganlıklar dolayısıyla hem içsel hem dışsal boyutlu risklerden etkilenen oldukça hassas bir yapıdadır. 2019 yılı sonunda Çin'in Wuhan şehrinde baş gösteren Covid-19 salgını tüm dünyayı etkisi altına almıştır. Hava ulaşımının hızlı bir ulaşım türü olması ve kıtalar arası transfer imkanı sunması Covid-19'un farklı noktalardan taşınarak daha geniş coğrafyalara yayılmasını arttırmıştır. Salgının yayılmasıyla küresel ticarete ilişkin ekonomik faaliyetler azalmış hava taşımacılık operasyonları gerilemiştir. Ülkeler Dünya Sağlık Örgütü (WHO)'nün önerileri doğrultusunda Covid-19'un bulaşıcılık etkisinden korunmak amacıyla hava taşımacılığını önce kısıtlamış ardından sınırları kapatarak uçuş faaliyetlerinin büyük bir kısmını durdurmuştur. Bu gelişmeler havacılık sektörü gelirlerinin azalmasına neden olmuş ve havacılık sektörü ile ilgili diğer sektörlerinde finansal kayıplarını arttırmıştır. Bu çalışmada dünyadaki seçili havayolu işletmelerinin Covid-19 öncesi ve Covid-19 sürecindeki finansal performansları rasyo analizlerden yararlanarak Çok Kriterli Karar Verme yöntemleri aracılığıyla incelenmiştir. Bu kapsamda 12 havayolu işletmesinin 2017-2021 yılları çeyrek dönemlik finansal performansına bakılmıştır. Çalışmada kullanılan kriterlerin önem düzeylerini belirlemek amacıyla Geliştirilmiş Entropi yöntemi, havayolu işletmelerinin performansının sırlanmasında ise TOPSİS yöntemi kullanılmıştır. Bu şirketlerin finansal performans durumları ortaya konulmuştur.