Arkaik Yunan Şiirinde Şairin Kimliği

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, Eskiçağ Dilleri Ve Kültürleri Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Canan GEZİCİ

Danışman: Erman Gören

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tez, Arkaik Yunan şiirinde şair kimliğinin dinamik ve diyalektik inşasını analiz etmektedir. Çalışma, şairin aoidos konumundan poiētēs olarak tanımlanmasına uzanan terminolojik evrimi, sözlü kompozisyon teorisi (Parry/Lord) ve Panhellenizm modeli (Nagy) ışığında inceler. Şair, bu süreçte hem geleneği icrada yeniden yaratan hem de onun dönüştürücüsü olan ikili bir konumda belirir. Araştırma, şair kimliğinin sabit bir tanım olmadığını; aksine, türe ve icra bağlamına göre biçimlenen dinamik bir persona olduğunu ortaya koyar. Şair, geleneğin pasif aktarıcısı değil; onu eleştiren, düzelten ve yeniden yorumlayan aktif bir faildir. Bu dönüştürücü eylem, poikilia (çeşitlilik/renklilik) kavramıyla nitelenen estetik bir ustalık gerektirir. Kimlik, aynı zamanda, para ekonomisi ve patronaj sisteminin yükselişiyle şekillenen bir profesyonelleşme sürecinden geçer; şair, maddi karşılık (misthos) ile onursal mübadelenin (kharis) gerilimli kesişiminde konumlanır. Sonuç olarak, Arkaik Yunan şairi, hüviyetinden çok mahiyetiyle, 'kim' olduğundan çok 'içinde faaliyet içinde faaliyet gösterdiği poetik, sosyal ve ekonomik alanla ve üstlendiği işlevle' tanımlanır. Bu kimlik, ilham ile zanaat, gelenek ile yenilik, kutsal ile dünyevi arasındaki diyalektik gerilimden doğan ve her icrada yeniden inşa edilen poetik bir işlevdir.