STZ-Diyabetik Farelere Uygulanan Kombine Antioksidanın Pankreas Üzerine İmmunohistokimyasal ve Biyokimyasal Etkileri


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Fen Fakültesi Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2009

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Ayşe Karatuğ

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): ŞEHNAZ BOLKENT

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Hayvanlarda diyabet oluşturmak için kullanılan streptozotosin (STZ) ile insülin seviyelerinin azalması ve hiperglisemi belirtileri ile birlikte pankreatik beta hücrelerinin yıkımı gerçekleşir. Diyabette antioksidan savunma sistemindeki azalma ve oksidatif hasardaki artmadan dolayı serbest radikallerin üretilmesi ve ortamdan uzaklaştırılması arasındaki dengenin bozulması hücre ve dokuların zarar görmesine neden olmaktadır. Antioksidan terapi diyabette oluşan oksidatif hasarı gidermek için oldukça önemlidir. Alfa-lipoik asit (ALA), vitamin E (Vit.E) ve selenyum (Se) oksidatif bir hasarda etkili biyolojik antioksidanlardır ve membran lipit peroksidasyonunu azaltmada oldukça etkinlerdir. Bu çalışmada STZ verilerek diyabet oluşturulan bireylerin pankreas dokularında oluşan oksidatif hasarın hem mikroskopik olarak hem de biyokimyasal (mitokondriyal fraksiyonda) olarak incelenmesi ve ALA+Vit.E+Se'un birlikte verilmesi ile oksidatif hasar ve antioksidan sistem üzerindeki olası etkilerinin ortaya konması amaçlanmıştır.Çalışmada 2-2,5 aylık Balb/c erkek fareler rastgele seçilerek 5 gruba ayrılmıştır. Grup I: 5 ardışık gün sitrat tamponu (ST)'nun intraperitonal (i.p.) enjeksiyon ile verildiği kontrol grubu; Grup II: 5 ardışık gün ALA (50 mg/kg)+Vit.E (100 mg/kg)+ Se (0.25 mg/kg)'un gavaj yolu ile verildiği kontrol grubu; Grup III: 5 gün antioksidanların çözücülerinin gavaj yolu ile verildiği kontrol grubu; Grup IV: 5 ardışık gün STZ'nin (40 mg/kg) verildiği deney grubu; Grup V: 5 ardışık gün aynı dozlarda ALA+Vit.E+Se'un verilmesinden sonra, 5 ardışık gün aynı doz STZ'nin verildiği deney grubu. Grup I'in bireyleri ilk ST verilmesini takiben, grup II'nin bireyleri son antioksidan verilmesinden sonra, grup III'ün bireyleri son antioksidan çözücünün verilmesinden sonra, grup IV'ün bireyleri ilk STZ verilmesini ve grup V'in bireyleri antioksidan verildikten sonra ilk STZ verilmesini takiben 30 gün yaşatılmıştır. Formalin ile fikse edilmiş kesitlere immunohistokimyasal teknik olarak insülin immunohistokimyası uygulanmıştır. Ayrıca pankreas dokusunun mitokondriyal fraksiyonunda glutatyon (GSH) ve lipit peroksidasyon (LPO) seviyeleri, manganez süperoksit dizmutaz (MnSOD), katalaz (CAT) ve glutatyon peroksidaz (GSH-Px) enzimlerinin aktiviteleri spektrofotometrik olarak tayin edilmiştir.STZ verilen diyabetik bireylerde % insülin pozitif hücre alanında azalmanın, kan glukoz değerlerinde artmanın, MnSOD aktivitelerinde azalmanın ve lipit peroksidasyon seviyelerinde artmanın istatistiksel olarak anlamlı olduğu, üçlü antioksidan uygulaması sonrasında STZ verilen deney grubunda ise % insülin pozitif hücre alanında artmanın, kan glukoz değerlerinde azalmanın, MnSOD aktivitelerinde artmanın anlamlı ve lipit peroksidasyon seviyelerinde anlamlı olmayan azalmanın olduğu dikkati çekmiştir. Oysa GSH değerlerinde ve CAT aktivitelerinde gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir sonuç elde edilemezken, GSH-Px aktivitesine de rastlanılmamıştır. Bu çalışmadan elde edilen immunohistokimyasal bulgulara göre, üçlü antioksidan uygulamasının diyabetik farelerin pankreası üzerinde koruyucu etkisinin olduğu mikroskopik olarak gösterilmiştir. Ayrıca, farelerin pankreasının mitokondriyal fraksiyonunda yapılan biyokimyasal çalışmalara göre diyabetik bireylerde gözlenen oksidatif hasarın üçlü antioksidan uygulamasından sonra azaldığı sonucuna varılmıştır.