Gökkuşağı alabalığı (Oncorhynchus mykiss) anaçlarında sınırlı ve düzenli beslemenin gamet kalitesi ve döllenmeye etkisinin araştırılması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Su Ürünleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: NIJAT NAZARLI
Danışman: Güneş Yamaner
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu tez çalışmasında Gökkuşağı alabalığı (Oncorhynchus mykiss) anaçlarında, üreme döneminden önce, telafi büyüme ile, balıkların kısa sürelerle aç bırakılması ve sonrasında normal düzende beslenmesinin, alınan gametlerde kalite parametrelerinde ve dölleme üzerinde bir etkisinin olup olmadığı araştırılmıştır. Benzer ağırlıkta ve boyda seçilen dişi ve erkek balıklar, her bir tankta 20 adet olmak üzere toplam altı tanka yerleştirilmişlerdir. Kontrol grubu balıkları her gün düzenli olarak beslenmişken, bir hafta aralıklı beslenen grubunu oluşturan dişi ve erkek bireyler, bir hafta düzenli beslenmiş bir hafta açlık periyoduna sokulmuş ve açlık periyodundan sonra yine bir hafta düzenli beslenmişlerdir. Bu grup için deneme sonuna kadar bu besleme düzeni uygulanmıştır. İki hafta aralıklı beslenen gruptaki balıklar ise iki hafta düzenli beslendikten sonra iki hafta açlık periyoduna sokulmuş ve sonrasında iki hafta süre ile düzenli beslenmişlerdir. Bu grup içinde deneme sonuna kadar bu besleme düzeni uygulanmıştır. 6 ay sürdürülen besleme çalışmasının ardından, balıklarda ağırlık artışı, yemden yararlanma oranı ve her bir deneme grubundaki dişi balıklardan alınan yumurtalarda toplam fekontide (yumurta adet/birey), nispi fekondite (yumurta adet/kg) ve yumurta çapları (mm) ölçülmüştür. Erkek balıklarda ise ağırlık artışına ve yemden yararlanma oranına ilaveten, sperm miktarı (ml), spermatozoa yoğunluğu (109hücre/ml), toplam motilite (%) ve motilite süresi (sn) ve toplam VCL (µm/sn) incelenmiştir. Gruplar arası yapılan dölleme çalışması ile açlık döngüsünün ya da telafi büyümenin anaç balıklarda üreme özellikleri üzerinde etkisi ortaya konmuştur. Deneme süresince elde edilen en yüksek canlı ağırlık artışı dişi bireylerde kontrol grubunda (2763 g); erkek bireylerde de kontrol grubunda (1173 g) görülmüştür. Tüm gruplar için yemden değerlendirme oranları normal olarak bulunmuştur (%0,9-1,3). En düşük nispi fekondite kontrol grubuna ait dişilerde (935±62 yumurta/kg); en yüksek ise bir hafta aralıklı beslenen dişi bireylerde (1317±241 yumurta/kg) bulunmuştur. Nispi fekondite aralıklı beslemeye alınan gruplarda kontrol grubuna nazaran daha yüksek ve istatiksel olarak farklı bulunmuştur (p<0,05). Total fekondite değerlerinde ise üç grup arasında anlamlı bir fark olmadığı tespit edilmiştir (p˃0,05). Yumurta çapı en yüksek kontrol grubunda (3,5±0,16 mm) en düşük ise bir hafta aralıklı beslenen grupta (3,36±0,2 mm) tespit edilmiştir. Spermatolojik özeliklerde ise sperm miktarı dışında tüm parametreler gruplar arasında benzerlik göstermiş; sperm miktarı ise en yüksek bir hafta aralıklı beslenen grupta (46,9±20 ml) bulunmuştur. Sperm miktarları bakımından kontrol grubu ve iki hafta aralıklı beslenen grup bireyleri arasında benzerlik bulunmuşken (p˃0,05); bir hafta aralıklı beslenen gruptaki bireylerden alınan sperm miktarları diğer iki gruptan farklılık göstermiştir (p<0,05). Dölleme sonuçlarına bakıldığında ise erkek bireylerin baz alındığı dölleme çalışmasında kontrol dişi ile yapılan dölleme sonuçları deneme grubu erkek bireyleri için benzerlik göstermiş; dişilerin baz alındığı dölleme çalışmasında ise en yüksek döllenme oranı kontrol dişi ve kontrol erkek kullanılarak yapılan döllemede görülmüştür.