Esîrüddin el-Ebherî'nin Zübdetü'l-hakâik Adlı Eserinin Tahkik ve İncelemesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İlahiyat Fakültesi Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2017

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Sultan TURAN

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Mustakim ARICI

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma İbn Sînâcı felsefe geleneğinin VII/XIII. yüzyıldaki en yetkin ve velut temsilcilerinden biri olan Esîrüddin el-Ebherî'nin (ö. 665/1265[?]) Zübdetü'l-hakâik adlı ansiklopedik eserini konu edinmektedir. Ebherî çok sayıda eser vücûda getirmiş olmasına rağmen eserlerinin çoğunluğu çeşitli kütüphanelerde yazmalar halinde bulunmaktadır. Bu durum filozofun eserlerine ulaşılabilirlik açısından araştırmacıların önüne engeller çıkarmakta, dolayısıyla onun felsefesinin anlaşılması ve düşünce geleneğimiz içindeki yerinin tespit edilmesi de zorlaşmaktadır. Bu açıdan söz konusu eserlerden biri olan Zübdetü'l-hakâik'in tahkik ve incelemesi, ilmî faaliyetlere katkı sağlayacak bir çalışmadır. Çalışmanın ilk bölümünde Zübdetü'l-hakâik'in hacmi, yöntemi ve muhtevasıyla ilgili bilgiler yer alırken ikinci bölümünde filozofun felsefesine dair bir bakış açısı edinebilme adına mantığa duyulan ihtiyaç, tanım, mahiyet ve hareket meselelerine değinilmiştir. Son bölümünde ise eserin mevcut nüshaları tanıtılmış, tahkikte uygulanan yöntem açıklanmış ve tahkikli metin sunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Ebherî, İbn Sînâcı felsefe, Râzî ekolü, Zübdetü'lhakâik.