İnsan Hakları ve Medya: ABD Elit Medyasında Türkiye'ye İlişkin İnsan Hakları Haberlerinde Söylem İnşası The Newyork Times Gazetesi Örneği

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İletişim Fakültesi Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2010

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Hediye Esra Arcan

Danışman: Aslı Gönenç

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Çalışma New York Times gazetesinde yer alan Türkiye'ye ilişkin insan hakları haberlerinin söylemsel stratejilerini incelemektedir. Bu amaçla, içerik analizi ve eleştirel söylem analizine tabii tutulan haberlerin, anlamsal makro yapıları ve bölümsel anlamları ile söylemsel stratejileri analiz edilmiştir. Verilerin ışığında haberlerin anlamsal makro yapılarının ve bölümsel anlamlarının Avrupa merkezci zihinsel modelleri yansıttığı tartışılmaktadır. Yanı sıra, New York Times' da kullanılan söylemsel stratejilerin Türkiye'yi Avrupa dışı adlandırmalarla Orta Doğululaştırdığı ve insan haklarının ihlal edildiği bir ülke olarak inşa ve temsil ettiği, bu çerçevede haberlerde Türk kimliğinin Avrupalı (Batılı) kimliğinin `öteki' olarak inşa edildiği üzerinde durulmaktadır.Öte yandan bu çalışma, bir ülkenin uluslar arası insan hakları performans derecesi ile o ülkeye ilişkin insan hakları haberleri arasındaki bağıntıyı açığa çıkartmayı amaçlayan bir ölçek geliştirme girişimini içermektedir. Bu girişim kapsamında İnsan Hakları Performans-Haber Bağıntı Ölçeği geliştirilerek, ölçek New York Times gazetesinde yer alan Türkiye'ye ilişkin insan hakları haberlerine uygulanmaktadır. Bu ölçüm CIRI ve PTS Türkiye insan hakları performans ölçümü verileri ile ayrıştırılmış haklar bazında New York Times haberlerinde yer alan hak bahis sayısının bağıntı (korelasyon) analizine tabi tutulması ile elde edilmiştir. Deneysel bir ölçümleme girişimi olan bu çaba öneri niteliğindedir ve New York Times gazetesinde inşa edilen gerçekliğin Türkiye'ye ilişkin deneyimlenen insan hakları gerçeğini yansıtma kapasitesini tanımlamak ve tartışımak için yararlı veriler sunmaktadır.