Akdeniz Foku; Monachus monachus (Hermann, 1779)’un Foça Bölgesindeki Dağılımı

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Su Bilimleri Fakültesi, Deniz ve İçsu Kaynakları Yönetimi Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 1994

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Ayhan DEDE

Danışman: Bayram Öztürk

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırmada, Akdeniz Foku Projesinde pilot bölge olan Foça'da Akdeniz Foku {^fonachus monachus, Hermann 1779) için habitat özelliği taşıyan alanlar incelenmiş 7 mağara ve 7 kovuk tesbit edilmiştir. Aynı zamanda araştırma alanında fauna ve floraya ilişkin incelemeler yapılmıştır. Foça pilot bölgesindeki mağaraların bulunduğu kıyı alanlarında 2 fîlum'a ait 2 klasis, 1 ordo, 1 familya ve 2 tür flora elemanı ve 7 fîlum'a ait 8 klasis, 4 ordo, 19 familya ve 29 tür fauna elemanı belirlenmiştir. Mağara içlerinde ise 7 ayrı tür fauna elemanı tesbit edilmiştir. Bölge balıkçıları ile görüşmeler yapılarak, 1991 yılmda 29 kez (max.), 1992 yılında 14 kez ve 1993 yılında 5 kez fok gözlendiği belirlenmiştir. Aynca, bu görüşmelerde Foça'da 3 ayn fok bireyinin bulunduğu ve en çok fok görülen bölgelerin Orak adası ve İncir adası olduğu belûtümiştir. Bununla birlikte bölgede fok bireyi tesbit etmek amacı ile doğrudan gözlemler yapılmış fakat araştırma yapılan tarihlerde fok gözlemlenememiştir. Bu nedenle; Foça-Karaburun ve Foça-Mordoğan arasındaki bölge de incelenerek Karaburun ve Mordoğan bölgesinde 1992 yılında Foça'ya oranla daha çok fok gözlemi belirlenmiştir. Foça bölgesinde değişik tarihlerde çekilmiş 3 Akdeniz foku fotoğrafı tesbit edilmiştir. Balıkçılık gücü üzerinde yapılan incelemelerde bölgedeki balıkçılık yöntemleri, avlanan su ürünleri, avlanma bölgeleri ve kullanılan av araçları tesbbit edilerek, ağlarda görülen hasarlar ve boyutları araştırılmıştır. Bölgenin gırgır, trol ve uzatma ağlan ile yapılan avcılığın etkisi altında olduğu görülmüştür. Araştırma süresince belirlenen hasara uğramış 87 uzatma ağından sadece 20'sinde fok yırtıkları tesbit edilmiştir. Yine, potasiyel fok habitatlannın yakınında Akdeniz fokları için stres nedeni olabilecek balıkçılık faaliyetleri tesbit edilmiştir. Önemli fok habitatlannın, turistik faaliyetler etkisinde olduğu görülerek, türün korunması için fok habitatlannın korunmasına önem verilmesinin gerektiği belirlenmiştir.