Bebek ve küçük çocuk obezitesinin önlenmesine yönelik kılavuz geliştirme
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, İstanbul Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SİNEM ERDİN
Danışman: Gülden Fatma Gökçay
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Yaşamın ilk 1000 gününde gebeler ve bebekleriyle en çok etkileşime giren sağlık personeli için obezite açısından riskli hastaların tanımlanıp uygun önleyici girişimlerin yapılmasına olanak sağlayacak kanıta dayalı, pratik bir kılavuz hazırlanması amaçlanmıştır. Yöntem: PubMed veri tabanında 1 Ocak 2010- 1 Ocak 2021 yılları arasında, İngilizce ve Türkçe dillerinde yayınlanmış ilk 1000 güne ait modifiye edilebilir obezite risk faktörleri ve ilk 1000 günde obezitenin önlenmesine yönelik girişim çalışmaları ile ilgili tarama yapılmıştır. Yalnızca sistematik derleme ve meta analiz türündeki çalışmalar dâhil edilmiştir. Elde edilen yayınların kalitesi AMSTAR-2 aracı kullanılarak değerlendirilmiştir. Elde edilen verilerin kılavuz haline getirilmesinde İskoç Üniversitelerarası Kılavuzlar Ağı'nın kanıt ve öneri derecelendirme sistemi kullanılmıştır. Bulgular: Çalışmada değerlendirilen risk faktörleriyle ilgili 51, önleyici girişimler ile ilgili 38 çalışmada, kanıt düzeyi en yüksek (1++) risk faktörleri annenin gebelikte sigara içmesi, annenin gebelik öncesi beden kütle indeksinin yüksek olması, annede tip 1 diyabet olması ve bebeğin doğum ağırlığının yüksek olması olarak saptanmıştır. Önleyici girişimlerden öneri düzeyi en yüksek (A) olanlar gestasyonel diyabet (GDM) ve gestasyonel fazla ağırlık kazanımının önlenebilmesi için gebelere beslenme ve fiziksel aktivite danışmanlığı verilmesi, GDM taraması yapılması ve varsa tedavi edilmesi, emzirme danışmanlığı verilmesi, ebeveynlere duyarlı besleme, fiziksel aktivite, sedanter zaman, ekran süresi, uyku ve bebek sakinleştirme teknikleri hakkında eğitim verilmesi olmuştur. Sonuç: İlk 1000 gün obezitenin önlenebilmesi için eşsiz fırsatlarla doludur. Bu dönemde ailelerle sıklıkla iletişim halinde olan sağlık çalışanlarının geliştirilen kanıta dayalı kılavuz aracılığıyla yapacakları doğru yönlendirme ve öneriler ile pek çok çocuğun obeziteden korunması sağlanabilecektir. Anahtar Kelimeler: obezite, önleme, kanıta dayalı, kılavuz, ilk 1000 gün