Temporomandibular Eklem Hastalarında Mandibular Kondilin Trabeküler Yapısının Fraktal Analiz Yöntemi İle İncelenmesi
Tezin Türü: Diş Hekimliğinde Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Diş Hekimliği Fakültesi, Klinik Bilimler Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2015
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Belde Arsan
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): İlknur ÖZCAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Klasik geometrik şekillerle tanımlanamayan, karmaşık geometriye sahip, farklı ölçeklerden görüntülendiğinde birbirine benzeme özelliği gösteren şekiller fraktal olarak tanımlanmıştır. Son yıllarda tıp alanında radyografiler ve dijital görüntüler üzerinde potansiyel anomalilerin ve mevcut hastalıkların şiddetinin teşhisinde fraktal analiz (FA) yöntemi kullanılmaktadır. Bu çalışmada temporomandibular eklem disfonksiyonu (TMED) olan hastalardan alınan panoramik grafilerde mandibular kondilin trabeküler yapısında meydana gelen değişiklikler FA yöntemiyle değerlendirilmiştir. Çalışmada 18-73 yaş aralığında TMED olan toplam 100 kişiye (69 kadın, 31 erkek) TK/TMED formu ile ön klinik tanılar konulmuştur. Kontrol grubu, hasta grubunun yaş ve cinsiyet eşleştirmesi ile oluşturulmuştur. Çalışmada Kodak 8000 dijital panoramik cihazında 73 kVp ve 5 mA sabit parametreleri ile panoramik grafiler elde edilmiştir. Grafiler üzerinde mandibular kondilde meydana gelen dejenerasyon miktarı derecelendirilerek, FA yapılmıştır. ImageJ v1.48 programı ile görüntüler üzerinde mandibular kondil sınırları içerisinde 84x84 piksel boyutlarında kare şekilli bölgeler seçilerek, trabeküler yapının fraktal boyutu(FB) hesaplanmıştır. İstatistiksel analizler (Independent t-test, Anova) için SPSS programı kullanılmıştır. Analizler sonucunda hasta grubunda daha sık ve daha yüksek şiddette radyolojik bulguların ortaya çıktığı görülmüştür (p<0,001). Hasta grubunun FB ortalaması 2,45, kontrol grubunun ortalaması ise 2,51 olarak bulunmuştur (p=0,001). Hasta grubunda sol tarafta dejenerasyon miktarı arttıkça FB değerlerinin azaldığı görülmüştür (p=0,001). Bulgulara göre TMED hastalarında eklemin trabeküler yapısına ait FB'un, kontrol hastalarına göre daha düşük değerde olduğu ve dejeneratif değişikliklerin şiddetinin arttıkça FB'ta azalma olduğu görülmüştür. TMED olan hastalarda mandibular kondilin trabeküler yapısı, sağlıklı kondile göre daha boşluklu bir yapı ve kalın trabeküller ihtiva etmektedir. Sonuç olarak panoramik grafilerin TMED hastalarında meydana gelen dejeneratif değişiklikleri belirlemedeki etkinliği FA yöntemiyle arttırılmıştır.