RANCIÈRE'İN İMGE FELSEFESİ EKSENİNDE BECKETT VE MÜLLER'İN OYUN YAZARLIĞINDA İMGELER ÜZERİNE BİR İNCELEME
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Edebiyat Fakültesi Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ELİF CEREN BODUR
Danışman: Oğuz Arıcı
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:İmgesel dilin kullanım yoğunluğunun sanatın her alanında arttığını görüyoruz. Tiyatroda özellikle 20. yüzyıl sonrasında gelişen akımlar hem metinde hem de sahnelemede imgesel bir anlatımı tercih etmişlerdir. İmgesel anlatım kimi zaman gösterinin görsel bir bombardımana dönüştüğü gerekçesiyle eleştirilmekte, kimi zaman ise heyecan verici yeni bir dil oluşturması sebebiyle övgüyle karşılanmaktadır. Çalışma, günümüzde imgelerin tiyatro sanatındaki yükselişine yorum getirebilmek adına kadrajını daha eskiye, bir nevi başlangıca döndürecek ve 19. yüzyıldan itibaren sanatta ve tiyatroda ortaya çıkan dönüşümleri inceleyecektir. Tiyatrodaki imge eksenli dönüşüm, Jacques Rancière'in sanat rejimlerini kabaca sınıflandırdığı üç büyük sanat rejimi etrafında ele alınacaktır. Rancière'in üç büyük sanat rejiminden sonuncusu olan estetik rejime özgü bir imge rejimi olarak tanımladığı metaforik imgelerin izi, 20. yüzyıl tiyatro yazınında estetik kırılma yaratan Samuel Beckett ve Heiner Müller'in imgesel bir dile sahip olan oyun metinlerinde sürülecektir. Becket ve Müller'in imge oluşturma yaklaşımında iki yazar arasında hem ilişki kurmamıza hem de karşılaştırma yapmamıza olanak veren Rancière'in imge felsefesi anahtar rol üstlenmiştir. İmgenin estetik rejim içerisinde bir krize girdiğini iddia eden Rancière, kriz fikrinin krizden çıkışın olanaklarıyla birlikte var olduğunu söylemektedir. Bu bağlamda, Beckett ve Müller'in metinlerindeki imgelerin Rancière'ci anlamda krizden çıkmanın olanağını ne ölçüde taşıdığı tartışılacaktır. Metinlerdeki metaforik imge kullanımına yoğunlaşılacaktır. Rancière'in terminolojisinde estetik, sanat ve siyaset hep bir arada tartışıldığı için oyun incelemeleri de imge kavramı üzerinden estetik ve politik bir zemine oturtulmaya çalışılacaktır.