Türkiye'nin enerji politikaları içinde doğalgaz kaynağının analizi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İktisat Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2003
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HAVVA ÇAHA
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Ahmet İNCEKARA
Özet:ÖZ Bu çalışmanın amacı 'Türkiye'nin enerji politikası içinde doğal gaz kaynağı"nın analizini yapmaktır. Türkiye'nin doğal gaz kaynağına temel oluşturması bakımından öncelikle genel olarak enerji politikalarının oluşumunu sağlayan faktörler, genel olarak enerji kaynaklarının, özel olarak da doğal gazın dünya üzerindeki dağılımı analiz edilmiştir. Bununla birlikte Türkiye'nin genel olarak enerji kaynaklan ve enerji politikaları analiz edildikten sonra doğal gazla ilgili politikaları üzerinde durulmuştur. Türkiye'nin doğal gaz politikasına ilişkin analizler talep ve arz politikaları olmak üzere iki noktada ele alınmıştır. Türkiye'nin talep politikalarının öncelikleri göz önünde bulundurularak yapılmış olan doğal gaz bağlantıları ayrıntılı biçimde incelenmiştir. Bu çerçevede mevcut anlaşmaların yanı sıra, proje aşamasında olan anlaşmalar da ayrıntılı biçimde analiz edilmiştir. Aynı şekilde temel önceliklerden hareketle arz politikaları da incelenmiştir. Türkiye'nin arz kaynaklan ve bu kaynaklan çeşitlendirmeye ilişkin politikaları ayrıntılı bir şekilde ele alınmıştır. Türkiye'nin arz politikasında ön plana çıkan iki politikanın dikkat çekici olduğu anlaşılmaktadır. Bunlardan birincisi Türkiye'nin arz kaynaklarını çeşitlendirmeye ilişkin olarak takip ettiği politikadır, ikincisi ise "enerji koridoru olma" yolundaki coğrafi konumunu kullanarak enerji kaynaklan olan Orta Doğu ve Hazar Bölgesi ile Avrupa Birliği arasındaki köprü rolünü oynama isteğidir. Türkiye tamamlanmış, ya da proje aşamasında olan doğal gaz anlaşmalarını uzun vadeli bu amacı göz önünde bulundurarak yapmıştır. Çalışmada Türkiye'nin izlediği uzun vadeli bu politikanın gerçekçi olup olmadığı hususu yapılan projeksiyonlarla test edilmeye çalışılmıştır. Türkiye'nin iyimser, normal ve kötümser olmak üzere üç senaryoya dayalı büyüme endeksi göz önünde bulundurularak elektrik, sanayi ve konut sektöründe 2020 yılma kadar kullanacağı toplam doğal gaz miktarı tespit edilmiştir. Çeşitli senaryolar kullanılarak yapılan bu tespite göre Türkiye'nin uzun vadede Avrupa pazarına girmesinin oldukça güç olduğu anlaşılmaktadır. Bunun birinci nedeni Türkiye'nin Avrupa Birliği ülkelerinden daha yüksek fiyata doğal gaz anlaşması yapmış olması, ikincisi ise Avrupa Birliği ülkelerinin Türkiye'yi bir koridor olarak kullanma gereği görmeksizin doğal gaz kaynağına ulaşabilme ihtimalleridir. iii