CLOCK proteinin fonksiyonunu düzenleyen CLK-8 bileşiğinin faredeki farmakokinetiği
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Eczacılık Fakültesi Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ELİF GERGER
Danışman: Alper Okyar
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Sirkadiyen ritimler, 24 saatlik periyotlarda tekrarlanan biyolojik döngülerdir. Son dönemlerde, sirkadiyen saatin önemi nedeniyle çekirdek saat mekanizmasını hedefleyen küçük molekül modülatörlerin geliştirilmesi ivme kazanmıştır. Bu, çeşitli fizyolojik ve metabolik bozukluklara etkili tedavi stratejilerinin geliştirilmesine olanak sağlayabilir. CLK-8, sirkadiyen ritmi artıran bir molekül adayıdır, BMAL1 ve CLOCK proteinlerinin etkileşimini düzenleyerek moleküler saat mekanizmasında kilit bir rol oynar. Çalışmamızda, CLK-8'in parenteral uygulama sonrası plazma farmakokinetiğinin ortaya konması amaçlanmıştır. CLK-8 molekülü uygun bir formülasyonla erkek farelere intraperitoneal (i.p.) yoldan tek dozda uygulanmıştır. Uygulamayı takiben 30. dk, 1., 2., 4., 6., 10., 24., 48. saatlerde kan örnekleri alınmış ve plazmalar elde edilmiştir. Plazma örneklerinde miktar tayini için geçerli LC-MS/MS yöntemleri kullanılmış ve plazma konsantrasyonları hesaplanmıştır. Temel farmakokinetik parametreler, pik plazma konsantrasyonu (Cmaks), pik konsantrasyona ulaşma süresi (tmaks), ortalama eliminasyon yarılanma ömrü (t1/2) ve eğri altında kalan alan (AUC0-48sa) verileri 0-48 saat için hesaplanmıştır. Bu çalışma, CLK-8'in farelerde i.p. uygulama sonrası farmakokinetik özelliklerini ilk kez ortaya koymuştur. Molekülün faredeki eliminasyon yarılanma ömrü yaklaşık 12 saat olarak hesaplanmıştır. CLK-8'in karaciğer dokusuna geniş olarak dağıldığı ve yüksek yağda çözünürlüğü nedeniyle beyin dokusuna da geçtiği tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Sirkadiyen ritim, CLK-8, farmakokinetik, LC-MS/MS