Kent Merkezinde Toplumsallaşma Pratikleri: Karaköy Örneği
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Edebiyat Fakültesi Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Yasemin BAHÇEKAPILI
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Murat ŞENTÜRK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu tez çalışmasında İstanbul'un kent merkezlerinden biri olan Karaköy'ün toplumsallaşma mekânlarının neye ve kime imkân sunduğu ele alınmıştır. Karaköy, günümüzde geçirdiği kendine özgü dönüşüm süreci nedeniyle araştırmanın alanı olarak seçilmiştir. Semtin dönüşümünde odağın tüketim olması ve kamusal mekânların bu odak bağlamında biçimlenmesi sebebiyle araştırmada Karaköy dönüşüm, tüketim ve kamusal alan kavramlarıyla ele alınmıştır. Araştırma, nitel araştırma yöntemiyle gerçekleştirilmiş bir durum çalışması özelliğini taşımaktadır. Derinlemesine mülakat ve gözlem ağırlıklı olarak gelişen saha çalışmasında sahada kendiliğinden gelişen bir yöntem olarak yürüme yöntemi de kullanılmıştır. Araştırmada dönüşüm süreci ve semtin mevcut durumu ele alınırken bütünsel bir yaklaşım geliştirilmiştir. Semtin dönüşüm şeklini belirleyen politik ve ekonomik kararlar ve planlar ile dönüşümü sürekli kılan toplumsal kabuller bağlamında saha analizi gerçekleştirilmiştir. Günümüzde Karaköy'ün bazı bölgeleri eğlence sektörünün yoğunlaştığı bir cazibe merkezi haline gelmiş; bu durum hem gösterişçi tüketim hem de Beyoğlu'nda yaşanan dönüşüm sonucu oluşan bir ihtiyaç bağlamında gerçekleşmiştir. Karaköy'ün dönüşüm sürecinin tanımlanmasında ise öne çıkan soylulaştırma ve kendiliğinden dönüşüm kavramları ele alınmış; bu kavramların tek başına Karaköy'ün dönüşümünü tanımlamada yeterli olmadıkları tespit edilmiştir. Aktör çeşitliliğinin arttığı süreçte öğrencinin bile soylulaştırıcı konumunda olduğu görülmüştür. Bu noktada soylulaştırma tartışmalarında yeni bir evreye geçilmesi gerekliliği; ya da yeni kavramlara ihtiyaç duyulduğu saptanmıştır. Dönüşümün kamusal alanlara etkisi incelenirken toplumsallaşma mekânlarının 1) ifade ve davranışta özgürleştirici olması, 2) herkes tarafından erişilebilir olması, 3) kullanım çeşitliliği sağlaması özellikleri üzerinden değerlendirme yapılmıştır. Karaköy'deki toplumsallaşma mekânlarının bu özellikler bakımından yeterli olmadığı tespit edilmiştir. Araştırma kapsamında toplumsallaşma mekânlarının etkin kullanımı, bu mekânların birbirine entegre edilmesi ve tüketim ekseniyle sınırlanmaması önerisi geliştirilmiştir.