Yerel Hizmet Üretiminde Şirketleşen Belediyeler: İstanbul Büyükşehir Belediyesi Örneği


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Siyasal Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2016

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Onur Güdü

Danışman: Ayşegül Yakar Önal

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Yerel yönetimler gelişen ve değişen dünya düzenine paralel olarak ortaya çıkan yeniliklere adapte olabilmek, gelişen yerel demokrasinin de etkisi ile hızla artan, farklılaşan ve çeşitlenen ihtiyaçlara cevap verebilmek, şehir yaşam standardını yükselterek devamlılığını sağlayabilmek için faaliyetlerde bulunmaktadır. Yerel yönetimler bu doğrultuda yeni stratejiler üretmekte veya mevcut stratejileri aynen veya kendi yapısına uygun bir hale getirerek hayata geçirmekte ve yasal sorumluluğu altındaki yerel halka hizmet sunmaktadır. Söz konusu bu zorunlu değişimin etkisi yerel yönetimin her faaliyet alanında kendini hissettirmekte ve bu doğrultuda sürekli olarak yeni uygulama biçimleri görülmektedir. Yerel yönetim, kendisinden ayrı bir tüzel kişiliğe sahip, ayrı bir bütçesi olan, yarı ticari konumdaki fakat hissedarı olduğu yerel yönetime bağlı ve onun yönetimi altında olan şirketler aracılığıyla yerel halka hizmet sunmaktadır. Yerel yönetimlerin merkezi yönetimin denetiminden uzaklaşma ve bürokratik engelleri aşma isteğinin somut yansıması olarak ortaya çıkan belediye şirketleri, belediyelerin alternatif hizmet sunma yöntemlerinden biri olmuştur. Belediyeler kanunlar ile kendilerine yüklenen görevleri yerine getirmek ve hızla çeşitlenen yerel toplum ihtiyaçlarına etkin, ekonomik ve zamanında cevap verebilmek için stratejik birimlerini şirketleştirmektedir. Bu sayede kamu hukukundan doğan sınırlamaları kaldırmayı, personel istihdamındaki esneklikten faydalanmayı ve en önemlisi de sorumlu olduğu yerel hizmetleri daha etkin, verimli ve zamanında sunmayı amaçlamaktadır. Kar amacı gütmeyen belediye şirketlerinin nihai amacının kamu yararı olması şirketlerin verimliğinin, sağladığı sosyal fayda ile değerlendirilmesini gerektirmektedir. Bu anlamda İ.B.B. şirketleri ekonomik açıdan ve sağladığı sosyal fayda üzerinden değerlendirildiğinde başarılı olduğu görülmektedir. Anahtar Kelimeler: Yeni Kamu Yönetimi, Yerel Yönetimler, Mali Yerelleşme,Belediye Şirketleri, İstanbul Büyükşehir Belediyesi