Ülkelerin entelektüel sermayelerinin ölçülmesine ilişkin yaklaşımlar ve Türkiye üzerine model çalışması
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İktisat Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2013
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: YUSUF KAYA
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Ahmet İNCEKARA
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:En basit tanımıyla herhangi bir organizasyonun maddi bir varlığa sahip olmayan tüm kaynakları olarak ifade edilen entelektüel sermaye; bilginin bir üretim faktörü olarak kabul edildiği günümüz bilgi ekonomisinde, şirketler açısından en önemli rekabet silahlarından biri haline gelmiştir. Yüksek bir entelektüel sermaye seviyesine sahip olmak sadece şirketler açısından değil, ülkeler açısından da hayati öneme sahip bir meseledir. Entelektüel sermaye seviyesi yüksek olan ülkelerin, çok kıt doğal kaynaklara sahip olsalar bile çok yüksek milli gelir seviyesine ulaşabildikleri ve vatandaşlarına daha yüksek bir hayat kalitesi sundukları gözlemlenmektedir.Entelektüel sermaye, Türkiye'nin ekonomik ve sosyal gelişimi açısından hayati bir konu olup, bu konuda strateji ve politikalar geliştirilmesine ihtiyaç vardır. Başarılı bir entelektüel sermaye stratejisinin geliştirilebilmesi için entelektüel sermayenin sağlıklı bir şekilde ölçülebilmesi gerekmektedir. Bu çalışmada, öncelikle konunun tarihsel gelişimine de uygun olarak şirketler seviyesinde entelektüel sermayenin ölçümü için geliştirilen modeller incelenmiştir. Daha sonra ülke seviyesinde ölçüm için geliştirilen modeller açıklanmıştır. Ardından, incelenen ölçüm yöntemlerini çıkış noktası almakla birlikte, çeşitli yönlerden geliştiren geniş kapsamlı bir ölçüm modeli tasarlanmıştır.Ülke ölçüm modellerinde, ölçüm çalışmasına dâhil edilecek ülkeler kritik bir husus olduğundan, Türkiye'nin ekonomik gelişim seviyesine yakın ülkeler seçilmiştir. Bu kapsamda, BRICS, MIST ve CIVETS kısaltmalarıyla sınıflandırılan, Brezilya, Rusya, Hindistan, Çin, Güney Afrika, Meksika, Güney Kore, Kolombiya, Endonezya, Vietnam ve Mısır modele dâhil edilmiştir. Bu ülkelere ilişkin olarak 2008 ve 2011 verileri modelde değerlendirmeye alınmıştır.Ortaya çıkan sonuçlara göre, Türkiye, hem 2008 hem de 2011 yılında Güney Kore'nin ardından en yüksek Entelektüel Sermaye Endeksi değerlerine sahip olan ülkedir. Türkiye'nin puanları, Brezilya, Çin, Güney Afrika, Meksika ve Rusya ile yakın seviyelerde olup, entelektüel sermaye açısından Türkiye'nin BRICS ülkeleri kapsamında değerlendirilmesinin anlamlı olacağı görülmektedir.