Türkiye Kayısı Sektörünün Ekonomik Analizi: Malatya İli Üzerine BirAraştırma

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, İktisat Fakültesi, İktisat Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2012

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Emre Burak Sarıbaş

Danışman: Özlem Durgun

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırma Türkiye kayısı sektörünü en doğru şekilde yansıtabilecek olan, sektörde en büyük paya sahip Malatya ili üzerine yapılmıştır. Malatya ilinde kayısı yetiştiriciliği yapan işletmeler incelenerek sektörün ekonomik analizinin yapılması amaçlanmış ve sektörde yer alan işletmelerin üretim ve pazarlama aşamasında karşılaştıkları sorunlar ve çözüm önerileri ortaya konulmaya çalışılmıştır. Araştırmada, Malatya kayısı üretiminin %68'ini elinde bulunduran Akçadağ, Battalgazi, Darende, Hekimhan ve Merkez ilçelerinden gayeli, tabakalı ve Neyman yöntemleri ile belirlenen 79 işletme, arazi varlıklarının büyüklüğüne göre 0-15 da, 16-50 da ve 51+ da olmak üzere tabakalara ayrılmıştır. Bu yöntem, farklı büyüklükteki işletmelerin üretim ve pazarlama faaliyeti sonuçlarının ve karşılaştıkları sorunların farklı çıkacağı gerçeğinin göz ardı edilmesini engellemek amacıyla da tercih sebebi olmuştur. Belirlenen işletmelere anket uygulanmış ve elde edilen verilerin analiziyle de kayısı sektörünün ekonomik analizinin yapılması ve sorunlarının ortaya konulması sağlanmıştır. İşletmelere uygulanan ekonomik analiz yönteminin sonucunda yıllık faaliyet sonuçları masraflarının, gayrisafi üretim değerlerinin, brüt karlarının, birim maliyetlerinin, net ve nispi karlarının hesaplanması yoluyla belirlenmiştir. Sorunların tespitinde işletmelerin ilgili sorulara vermiş oldukları cevaplardan ve ikincil verilerden faydalanılmıştır. Araştırma bulgularına göre, karşılaşılan birçok soruna rağmen işletmelerin yıllık faaliyet sonuçlarında başarılı oldukları belirlenmiştir. Ancak, sektörün ve Malatya'nın sahip olduğu potansiyel dikkate alındığında, bulunulması gereken noktadan çok geride kalındığının üzücü bir durum olarak değerlendirilmesi gerekir.