Kilis İlinin Beşeri ve Ekonomik Coğrafyası

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Edebiyat Fakültesi Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Diyar Karademir

Danışman: Mesut Doğan

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Güneydoğu Anadolu Bölgesinin batısında yer alan ve 1412 km2'lik alan kaplayan Kilis ilinin, doğal çevre şartları dikkate alınarak beşeri ve ekonomik özellikleri ele alınmıştır. Çalışma alanı 4 şehir, 137 köy ve köylere bağlı 61 mahalleden oluşmaktadır. Mekânı şekillendiren fiziki ve beşeri coğrafya özellikleri dağılış ve nedensellik ilkelerine göre ele alınmıştır. Bu bağlamda Kilis ilinin yerleşme tarihi, nüfus özellikleri ve hareketleri, yerleşmelerin şekilleri, ziraat faaliyetleri, sanayi, ticaret, turizm, ulaşım, sağlık ve eğitim faaliyetlerinin geçirdiği süreçler incelenerek geleceğe yönelik önerilerde bulunulmuştur. Yerleşme tarihi olarak önemli bir geçmişe sahip olan çalışma alanımız önemli tarım arazilerinin varlığı, iklim koşullarının uygunluğu, su kaynakları, Akdeniz ve Suriye'ye yakın bir alanda olması nedeniyle birçok uygarlığa ev sahipliği yapmıştır. Ayrıca Anadolu'dan Halep'e uzanan tarihi öneme sahip ticaret yolunun uğrak noktalarından biri olması da, Kilis'i önemli kılan faktörlerdendir. 2011 yılında Suriye'de başlayan iç savaş günümüze kadar devam etmiş ve Suriye sınırında yer alan tüm iller gibi Kilis de bu durumdan etkilenmiştir. Nüfusunun %85'i kadar Suriyeli mültecinin bulunduğu Kilis ilinde, mültecilerin çalışma sahasına dağılışları ve etkileri irdelenerek göçün etkileri ile ilgili çeşitli önerilerde bulunulmuştur. Çalışma alanımızda temel geçim kaynağı tarım ve hayvancılıktır. Bu iki sektörde yerel kaynaklı bir takım sorunların çözülmesi durumunda zeytin, üzüm, antep fısıtığı ve buğday gibi ürünlerde üretim miktarı artacaktır. 2000 yılından sonra tarıma dayalı sanayi gelişmeye başlamış ancak var olan potansiyelin çok gerisindedir. Kültür ve inanç turizmi açısından önemli eserlere sahip olan Kilis, turizm altyapısının geliştirilmesi ve iyi bir tanıtımla GAP kapsamında önemli bir turizm merkezi haline getirilebilir.