Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: NAZMİ ÇİÇEK
Danışman: Mehmet Ali Akyurt
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:
Yabancıların siyasal katılımı, bireysel hakların yanında, toplumsal entegrasyon ve demokratik işleyiş açısından da kritik öneme sahiptir. Bu noktada yabancıların hukuki statüsü ve etnik kökeni, siyasal katılımları üzerinde belirleyici olmaktadır. Nitekim Almanya'da da etnik Almanlar göçmen kökenli vatandaşlara göre, vatandaşlık statüsüne sahip olan yabancılar da bu statüye sahip olmayan yabancılara göre daha yüksek siyasal katılım oranları sergilemektedir. Bu çalışma Almanya'da yabancıların siyasal katılımının, bireysel tercihlerin ötesinde, hukuki statülerine (örneğin vatandaş olup olmamalarına) bağlı olarak, Alman siyasal sistem ve kültüründen nasıl etkilendiğini analiz etmektedir. Çalışmada, Almanya'daki yabancıların siyasal katılımını etkileyen siyasal kültürün tarihten bugüne değişimi ortaya konmakta, siyasal sistem ise anayasal/yasal çerçeve, partiler ve farklı siyaset düzeyleri (federal, eyalet, yerel) açısından incelenmektedir. Almanya'nın göç tarihinin yanı sıra Almanya'da yabancıların genel durumları ile siyasal katılım (oy kullanma, aday olma, dernek faaliyetleri gibi) durumlarına sayısal veriler ışığında yer verilmektedir. Alman siyasetindeki aktörlerin yabancıların siyasal katılımına yaklaşımını anlamak için gerçekleştirilen nitel saha araştırması kapsamında çeşitli partilerden 16 milletvekili ile ortalama 45 dakika süren yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmış, bu görüşmeler deşifre edilip kodlanarak analize tabi tutulmuştur. Çalışma, Almanya'daki siyasal sistemin ve kültürün yabancıların katılımı üzerinde etkili olduğunu ortaya koymaktadır. Tezin bulgularına göre, Alman vatandaşı olmayan yabancıların siyasal katılımı yasal sınırlamalarla büyük ölçüde kısıtlanırken, vatandaşlık statüsüne sahip olan yabancıların katılımı ise, yasal engeller olmamasına rağmen, siyasal kültürdeki ayrımcı tutumlar nedeniyle azalmaktadır. Siyasal kültür, özellikle etnik Almanlarla yabancı kökenliler arasındaki ilişkilerde etkili olmakta ve yabancıların siyasal süreçlere katılımını güçleştirmektedir.