Hemşirelerin basınç yaralanmasını önlemeye ilişkin bilgi ve tutumlarında engel algısının aracı rolü
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Hemşirelik Fakültesi Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EBRU NAİME ARIKAN
Danışman: Nuray Turan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırma, hemşirelerin basınç yaralanmasını önlemeye yönelik bilgi ve tutumlarında engel algısının aracı etkisini belirlemek amacıyla yapıldı. Verilerin toplanması, Hemşire Bilgi Formu, Basınç Yaralanmasının Önlemesinde Engeller Anketi ve Basınç Ülseri Önlemede Bilgi Değerlendirme Ölçeği ve Basınç Ülserlerini Önlemeye Yönelik Tutum Ölçeği kullanılarak evreni 290 hemşireden oluşmuş olup örneklemi ise araştırmaya katılmayı gönüllü olarak kabul eden 181 hemşireden oluştu. Veriler, Aralık 2024–Haziran 2025 tarih aralığında gerçekleşti. Araştırmanın analizlerinde SPSS 26.0 ve PROCESS macro v3.4 kullanıldı. Demografik veriler betimsel olarak değerlendirildi, normal dağılım Shapiro-Wilk testi ile incelendi. Normale uymayan veriler için Mann-Whitney U ve Kruskal-Wallis, normal dağılıma uyan veriler için Bağımsız t testi ve Tek Yönlü ANOVA uygulandı. Hemşirelerin bilgi düzeyi ile tutumları arasındaki ilişkide algılanan engellerin aracı rolü analiz edildi, model ve değişkenler arası korelasyonlar değerlendirildi. Anlamlılık düzeyi p<0,05, güven aralığı %95 olarak kabul edildi. Basınç Yaralanmasının Önlemesinde Engeller Anketi'nin Bilgi alt boyutuna ilişkin algılanan engellerin, Basınç Ülseri Önlemede Bilgi Değerlendirme Ölçeği'nin Beslenme/Nütrisyon ve Basınç/Yırtılma Miktarını ve Süresini Azaltmaya Yönelik Önleyici Girişimler alt boyutları ile Basınç Ülserlerini Önlemeye Yönelik Tutum Ölçeği'nin Bireysel Yeterlilik, Kişisel Sorumluluk, Önleme Önceliği ve Etkinlik alt boyutları arasındaki ilişkide tam aracı etkiye sahip olduğu belirlendi (p<0.05). Ayrıca, Basınç Yaralanmasının Önlemesinde Engeller Anketi'nin Yönetim ve Organizasyon alt boyutuna yönelik algılanan engellerin, Basınç/Yırtılma Süresini Azaltan Önleyici Girişimler ile Basınç Ülserlerini Önlemeye Yönelik Tutum Ölçeği'nin Bireysel Yeterlilik alt boyutu arasındaki ilişkide tam aracı rol oynadığı saptandı (p<0.05). Araştırmada, hemşirelerin basınç yaralanmasını önlemeye yönelik bilgi ve tutumlarında bilgiye ve yönetim /organizasyona yönelik algılanan engellerin belirleyici olduğu görüldü. Bu durum, etkili önleme stratejilerinde bilginin edinilmesi ve uygulamaya aktarılmasının gerekliliğini ve kurumsal destek sağlanmasının önemini gösterdi. Bu doğrultuda, hemşirelere yönelik eğitim programları yaygınlaştırılmalı ve gerek bilgiye ulaşıp bu bilgiyi uygulamaya yönelik gerekse kurumsal engelleri azaltacak düzenlemeler yapılması önerilmektedir.