ADİL YARGILANMA HAKKI KAPSAMINDA SUÇ İSNADININ BİLDİRİLMESİ


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Hukuk Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SAFA ERŞAN

Danışman: Mehmet Maden

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Kendisine bir suç isnat edilen kişinin bu suç isnadına karşı etkili savunma yapabilmesinin ön şartı, isnada neden olan fiil ve bu fiilin temas ettiği suç hakkında, ayrıntılı olarak bilgilendirilmiş olmasıdır. Bu kapsamda Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 6/3 (a) maddesinde koruma altına alınan isnadı öğrenme hakkı; kendisine bir suç isnat edilen kimseye, bu isnadın sebebi ve mahiyetinin, ayrıntılı olarak, en kısa sürede, anladığı bir dilde bildirilmesini gerektirir. Diğer bir söylemle bu madde, Sözleşme'ye taraf olan devletlere, isnadın bildirilmesiyle ilgili olan bazı yükümlülükler getirir. Türk hukukunda, isnadın bildirilmesine ilişkin doğrudan bir hüküm bulunmamakla birlikte, Anayasa'nın 36'ncı maddesinde düzenlenen adil yargılanma hakkının, bu hakkı kapsadığı kabul edilmektedir. Anayasa Mahkemesi, isnadın bildirilmesine ilişkin başvuruları, Anayasa'nın 36'ncı maddesi kapsamında incelemektedir. Ayrıca bu anayasal güvenceyi temine yönelik olarak, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nda isnadın bildirilmesiyle bağlantılı çeşitli hükümler bulunmaktadır. Çalışmanın ilk bölümünde; adil yargılanma hakkı kapsamında "cezai alan" kavramı, Sözleşme'nin 6'ncı maddesi ile Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararları çerçevesinde incelenmiştir. İkinci bölümde; isnadın bildirilmesi yükümlülüğüne dair Sözleşme hükümleri ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararları incelenmiştir. Üçüncü bölümde; isnadın bildirilmesi yükümlülüğüne temas eden Anayasa'nın 36'ncı maddesi ve Anayasa Mahkemesi'nin bu hakka ilişkin yaklaşımı ile isnadın bildirilmesiyle bağlantılı olan Ceza Muhakemesi Kanunu hükümleri incelenmiştir.